Deyim

Bir Lokma bir Hırka Ne Demek?

Anlamı

hayatta azla yetinmeyi, dervişçe geçinmeyi anlatan bir söz:
'Toplumumuzda sanatçı-edebiyatçının bir lokma bir hırka felsefesi uyarınca yaşaması beklenir.' -T. Uyar.

Detaylı Açıklama

Bir lokma bir hırka, hayatta azla yetinmeyi, dervişçe geçinmeyi anlatan bir sözdür. Söz mal mülk biriktirmeyen, gösterişten uzak bir yaşamı adlandırır. Dervişçe geçinmek, kanaatkâr ve sade bir yaşam sürmektir. Uyar'ın bir eserinde kalıp, sanatçıdan beklenen yaşama biçimini anlatan bir cümlede geçer. Kalıp bir felsefe, bir yaşam görüşü gibi de anılabilir: bir lokma bir hırka felsefesi. Söz bir övgüyü de, bir eleştiriyi de taşıyabilir. Kimi kişi bu yaşamı kendisi seçer; kimi zaman da başkaları ondan bu yaşamı bekler. Kalıp bir emeklinin, bir sanatçının ya da gösterişten kaçan bir zenginin tutumunu anlatabilir. Söz bir köy hayatını, bir emekliliği ya da bir tekke yaşamını anlatırken akla gelebilir.

Örnek Cümleler

  1. Şehirdeki işini bırakıp köye dönen eski mühendis, bir lokma bir hırka yaşamaya razıydı.
  2. Kazandığının çoğunu yoksullara dağıtan yaşlı esnaf, kendisi bir lokma bir hırka geçiniyordu.
  3. Yayınevi şairden, bir lokma bir hırka felsefesiyle telif istemeden çalışmasını bekliyordu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Toplumumuzda sanatçı-edebiyatçının bir lokma bir hırka felsefesi uyarınca yaşaması beklenir cümlesi, toplumun sanatçıdan azla yetinmesini istediğini anlatır. Beklenir sözü, bu yaşamın sanatçının kendi seçimi olmaktan çok ona dışarıdan yüklendiğini sezdirir.

Lokma yaşamak için gereken en az yiyeceği, hırka ise en sade giyeceği anlatır. Kalıp insanın temel ihtiyaçlarını bu iki şeyle sayar ve ötesini istemez. Görüntü bir dervişin yaşamından gelir.

Bir başa bir göz yeter, azla yetinmek gerektiğini bir öğüt olarak söyler. Bir lokma bir hırka ise bu yetinmeyi bir yaşama biçimine dönüştürür ve dervişçe bir geçimi adlandırır. Biri bir öğüt, öteki bir yaşam görüşüdür.