Anlamı
hayatta azla yetinmeyi, dervişçe geçinmeyi anlatan bir söz:
'Toplumumuzda sanatçı-edebiyatçının bir lokma bir hırka felsefesi uyarınca yaşaması beklenir.' -T. Uyar.
Detaylı Açıklama
"bir lokma bir hırka" deyimi, hayatta azla yetinmeyi, dervişçe geçinmeyi anlatan bir söz gibi durumları günlük dilde daha görünür ve etkili kılmak için kullanılır. Sözlük anlamı hayatta azla yetinmeyi, dervişçe geçinmeyi anlatan bir söz olsa da günlük kullanımda yalnız bilgi vermez. Söylendiği anda hem olayın havasını hem de konuşanın o olaya bakışını birlikte taşır. Bu yönüyle "bir lokma bir hırka", günlük Türkçede kısa ama etkisi geniş anlatım kalıplarından biridir.
Örnek Cümleler
- Dedem bir lokma bir hırka felsefesiyle yaşar, fazlasını istemezdi.
- Bir lokma bir hırka yetiyordu ona; maddi hırsı yoktu.
- Derviş meşrepli adam bir lokma bir hırka ile ömrünü geçirdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kısaca, hayatta azla yetinmeyi, dervişçe geçinmeyi anlatan bir söz: 'Toplumumuzda sanatçı-edebiyatçının bir lokma bir hırka felsefesi uyarınca yaşaması beklenir.' -T. Uyar demektir. Bu deyim, anlatılmak istenen durumu somut ve akılda kalıcı bir benzetmeyle ifade eder.
Günlük konuşma diline ait bir deyimdir. Resmi yazışmalarda tercih edilmez; bunun yerine düz ve açık ifadeler kullanılması daha uygundur. Edebiyat ve gazetecilik gibi alanlarda ise rahatlıkla yer bulabilir.
Kelime anlamıyla bakıldığında somut bir eylem veya görüntü çizer. Mecazi anlamda ise hayatta azla yetinmeyi, dervişçe geçinmeyi anlatan bir söz: 'Toplumumuzda sanatçı-edebiyatçının bir lokma bir hırka felsefesi uyarınca yaşaması beklenir.' -T. Uyar demektir. Bu iki anlam arasındaki mesafe, deyimin ifade gücünü artırır.