Anlamı
hiçbir çıkar gözetmeksizin: Herkes babasının hayrına çalışmıyor ya!
Detaylı Açıklama
Bu söz, bir işin, yardımın ya da davranışın karşılık beklenmeden yapılıp yapılmadığını sorgularken kullanılır. Genellikle alaycı bir tona sahiptir. Birisi boş yere emek harcamayacağını, herkesin bir çıkarı olduğunu anlatmak isterken bu ifadeye başvurabilir. Bazen de gerçekten karşılıksız yapılan bir iyiliği vurgulamak için geçer; ancak günlük dilde daha sık, 'kimse sebepsiz yere uğraşmaz' düşüncesiyle birlikte anılır. Bu nedenle sözün içinde toplumsal deneyim, çıkar ilişkileri ve insan davranışına dair bir gözlem vardır. Herkesin hesabı olduğu düşünülen durumlarda sert ve kuşkucu bir hava taşır. Yardımın samimiyetini sorgulayan, emek ile menfaat arasındaki bağı görünür kılan kalıplaşmış bir ifadedir.
Örnek Cümleler
- Kimse babasının hayrına sabaha kadar bu işle uğraşmaz, elbette bir beklentisi vardır.
- Yardımı görünce önce babasının hayrına mı yapıyor diye düşündük.
- Bu kadar fedakârlığı babasının hayrına yaptığını söylemek biraz saflık olur.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir işin karşılıksız mı yoksa belli bir çıkar için mı yapıldığını sorgulayan bir anlam taşır.
Hayır, ama çoğu zaman kuşku ve alay içeren bir tonda kullanılır. Bu söz, bir işin, yardımın ya da davranışın karşılık beklenmeden yapılıp yapılmadığını sorgularken kullanılır.
Çünkü insanlar çoğu zaman emek ile çıkar arasındaki bağı sorgulama ihtiyacı duyar. Genellikle alaycı bir tona sahiptir.