Anlamı
belli bir konuda konuşmaya başlamak:
'Senden bahis açılmadıkça susmak isterim.' -S. F. Abasıyanık.
Detaylı Açıklama
Bahis açmak, belli bir konuda konuşmaya başlamaktır. Kalıp bir sohbetin içinde yeni bir konunun ortaya atılmasını anlatır: kişi o ana kadar konuşulmayan bir şeyi söze getirir. Açılan konu bir tamlamayla ya da -dan ekiyle anılabilir: evlilik bahsi açıldı, senden bahis açılmadı. Kalıp etken biçimde de kurulur: bir konuda bahis açmak, bir konudan bahis açmak. Açılan konu hoş karşılanabilir de, ortamı gerebilir de; kalıp bunu kendisi söylemez. Konuyu açan kişi böylece sohbetin yönünü de değiştirebilir. Bahis sözcüğü bu kalıpta biraz eski ve yazı diline yakın bir söyleyiş verir; gündelik konuşmada bunun yerine konu açmak, söz açmak da kullanılır. Kalıp bir sofrada, bir toplantıda ya da bir mektupta geçebilir.
Örnek Cümleler
- Yemekte dedem askerlik anılarından bahis açınca sofra bir saat daha uzadı.
- Toplantıda maaş zammından bahis açan olmadı, herkes birbirinin yüzüne baktı.
- Kızı üniversite tercihlerinden bahis açınca babası gözlüğünü çıkarıp dinlemeye başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Konu, söz anlamındadır. Aynı sözcük iddia ve kumar anlamında da kullanılır: bahse girmek, bahis oynamak gibi. Bahis açmakta ise ortada bir iddia yoktur; yalnız bir konunun konuşulmaya başlanması anlatılır.
Senden bahis açılmadıkça susmak isterim cümlesi kalıbın edilgen kullanımını gösterir. Konuyu kimin açacağı söylenmez; konuşan yalnız, o konu açılmadıkça sessiz kalmayı yeğlediğini bildirir. Edilgen biçim konuşmayı başlatanı geri planda bırakır.
İki kalıp bir konuşmanın başıyla sonunu anlatır. Bahis açmak bir konuyu söze getirmek, bahsi kapamak ise o konu üzerindeki konuşmayı kesmektir. Aradaki sürede konu konuşulur ve bahsi geçmiş olur.