Anlamı
konuşmayı aynı konu üzerine getirmek:
'İkide bir, bahsi tazeleyip bir yandan da etrafı araştırıyordu.' -E. E. Talu.
Detaylı Açıklama
Bahsi tazelemek, konuşmayı yeniden aynı konu üzerine getirmektir. Konu daha önce açılmış, bir süre konuşulmuş, sonra başka şeylere geçilmiştir; kişi sözü yeniden, bazen dolaylı bir yoldan oraya çeker. Kalıp bir konunun konuşan için kapanmadığını, onun hâlâ üzerinde durduğunu gösterir. Bunu yapan kişi bir şey öğrenmek, bir kararı yeniden tartışmaya açmak ya da karşısındakinin dikkatini o konuya çekmek isteyebilir. Talu'nun cümlesinde kişi ikide bir bahsi tazeler ve bir yandan da etrafı araştırır; yineleme bir amaca bağlıdır. İkide bir, durmadan gibi sözcüklerle birlikte kurulduğunda yinelemenin sıklığı vurgulanır. Kalıp -ip ekiyle başka bir fiile bağlanabilir: bahsi tazeleyip durmak, bahsi tazeleyip sormak. Tazelenen konunun ne olduğu bir tamlamayla anılabilir.
Örnek Cümleler
- Bayram yemeği boyunca amcam mirası paylaşma meselesinde bahsi tazeleyip durdu.
- Toplantı bitmek üzereyken müdür bahsi tazeleyip bütçe konusuna geri döndü.
- Kızı her akşam yemekte köpek alma bahsini tazeliyor, annesi de her seferinde susuyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir şeyi yenilemeyi, eskimiş olanı yeniden canlandırmayı anlatır. Çay tazelemek, abdest tazelemek, bilgi tazelemek gibi söyleyişlerde de bu anlam vardır. Kalıpta yenilenen şey, bir süre önce bırakılmış olan konudur.
Bahis açmak bir konuyu ilk kez gündeme getirmektir. Bahsi tazelemek ise daha önce konuşulmuş bir konuya yeniden dönmektir. Birinde konu yenidir, ötekinde ise konuşanın yeniden ele almak istediği eski bir konudur.
Kalıp bunu söylemez; bağlama göre değişir. Konuyu tazeleyen kişi karşısındakinin ilgisini çekmek isteyebilir, ama bir konunun ikide bir açılması usandırıcı da olabilir. Hangisi olduğu söyleyişin tonundan ve durumdan anlaşılır.