Atasözü

Bahşiş (beleş) Atın Dişine (yaşına) Bakılmaz Ne Demek?

Anlamı

para verilmeden sağlanan bir şeyin ufak tefek kusurları hoş görülmelidir.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, para verilmeden sağlanan bir şeyin ufak tefek kusurlarının hoş görülmesi gerektiğini anlatır. Söz at alışverişinden bir görüntüyle kurulur ve bedava gelen şeyi armağan edilmiş bir ata benzetir. Armağan edilen bir şey eleştirilmez; olduğu gibi, teşekkürle kabul edilir ve kusuru üzerinde durulmaz. Söz bir eşyaya, bir yardıma ya da bir iyiliğe de uygulanabilir: bedava verilen eski bir bisiklet, bir komşunun bıraktığı mobilya, birinin karşılıksız yaptığı bir iş. Karşılık ödemeyen kişinin beklentisi de ona göre, ölçülü olmalıdır. Söz, bedava bir şeyde kusur arayan, armağanı küçümseyen birine hatırlatma olarak söylenebilir. Kişi aldığı bir hediyedeki küçük bir eksiği görmezden gelirken kendi kendine de söyleyebilir.

Örnek Cümleler

  1. Komşunun verdiği eski bisikletin zili çalmıyormuş, olsun; bahşiş atın dişine bakılmaz.
  2. Bedava gelen tiyatro biletinin koltuğu biraz geride diye yakınma; bahşiş atın dişine bakılmaz.
  3. Arkadaşının taşınırken bıraktığı dolabın bir kapağı gıcırdıyordu, yine de sesini çıkarmadı; bahşiş atın dişine bakılmaz.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

At alırken hayvanın yaşını ve sağlığını anlamak için dişlerine bakılır; dişlerin durumu atın ne kadar genç ve güçlü olduğunu gösterir. Satın alınan atta bu inceleme yerindedir. Armağan edilen atta ise böyle bir inceleme yersiz kaçar ve vereni kırabilir.

Anlamca ayrılmaz. Bahşiş burada karşılıksız verilen şeyi, armağanı anlatır; beleş ise para ödenmeden elde edileni daha gündelik bir sözcükle söyler. Dişine yerine yaşına bakılmaz biçimi de aynı düşünceyi taşır.

Atasözü ufak tefek kusurlardan söz eder. Armağan edilen bir şeyin işe yaramayacak kadar bozuk ya da zararlı olması başka bir durumdur; söz bu durumu kapsamaz, küçük eksikler karşısında gösterilecek hoşgörüyü öğütler.