Anlamı
1) talihi kapalı olmak; 2) kız için evlenecek istekli çıkmamak.
Detaylı Açıklama
Bahtı bağlı olmak iki anlamda kullanılır. Birincisi talihi kapalı olmaktır: kişinin işleri yolunda gitmez, çabası sonuç vermez. İkincisi bir kız için evlenmek isteyen birinin çıkmamasıdır. Birinci anlamda söz her konuya uygulanabilir: iş, ticaret, sınav, bir dava. Kişi aynı işi başkalarıyla birlikte yapar, onlar kazanır, o kaybeder; aynı sınava girerler, onlar geçer, o kalır. İkinci anlam ise belli bir konuya, evliliğe bağlanmıştır ve bir kız için kurulur. Talihi kapalı olan kişi tamlayan olarak öne geçer: kızın bahtı bağlı. Söz bir yakınma olarak da, başkasının durumuna acıyan bir gözlem olarak da söylenebilir. Kalıbın karşıtı bahtı açık olmaktır; biri engeli, öteki engelsiz bir yolu anlatır.
Örnek Cümleler
- Hangi işe girse kısa sürede şirket batıyor; adamın bahtı bağlı sanki.
- Üç yıldır açılan her ihaleyi az farkla kaçırıyor, bahtı bağlı gibi.
- Ninemin anlattığına göre halasını yıllarca isteyen çıkmamış, bahtı bağlı kalmış; sonunda kırk yaşında evlenmiş.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Talihin bir şeyle bağlanmış, önünün kapatılmış olduğunu anlatır. Bağlı bir kapı açılmaz, bağlı bir yol geçit vermez; söz talihi de böyle düşünür. Bu yüzden kişi ne kadar uğraşsa da işleri ilerlemez.
Kızın evlenmesini talihe bağlayan eski bir bakışı yansıtır. Bugün evlilik kişinin kendi seçimiyle ilgili görülür; evlenmemek bir talihsizlik sayılmak zorunda değildir. Bu yüzden söz o dönemin bakışını anlatan bir kayıt olarak aktarılır.
Bahtı bağlı olmak bir durumu anlatır: talih kapalıdır ve öyle durmaktadır. Bahtı kapanmak ise bir değişimi, talihin sonradan kapanmasını bildirir. İki kalıp da evlilik konusunda kullanılabilir: biri evlenecek istekli çıkmamasını, öteki evlenememeyi anlatır.