Deyim

Bahtı Kapanmak Ne Demek?

Anlamı

1) talihsizliğe uğramak, istenen sonuca ulaşmamak; 2) evlenememek.

Detaylı Açıklama

Bahtı kapanmak iki anlamda kullanılır. Birincisi talihsizliğe uğramak, istenen sonuca ulaşamamaktır. İkincisi evlenememektir. Kalıp bir değişimi anlatır: önceden açık olan talih kapanmış, kişinin önü tıkanmıştır. Kişi bir zamanlar işlerini yürütebiliyordu; şimdi ne yapsa sonuç alamaz, attığı her adım bir engele takılır. Söz bu yüzden bir karşılaştırma içerir: eskiden işleri iyi giden birinin sonradan gelen düşüşünü, parlak bir dönemin ardından gelen kötü günleri anlatır. Kalıp geçmiş zamanla kurulduğunda kapanışın gerçekleştiğini anlatır. Cümlede kapanan şey bahttır, kişi ise onun sahibi olarak anılır: adamın bahtı kapandı. Söz bir yakınma, bir acıma ya da bir haber olarak kurulabilir. İki anlamın hangisinin kastedildiği bağlamdan anlaşılır. Evlilik anlamı, evlenmeyi talihe bağlayan eski bir bakışın izini taşır.

Örnek Cümleler

  1. Fabrikası yandıktan sonra adamın bahtı kapandı, hangi işe girdiyse zarar etti.
  2. Kazadan sonra bahtı kapandı sanki; ne işi yolunda gitti ne sağlığı.
  3. Eski köy hikâyelerinde nişanlısı askerde ölen kızın bahtı kapanır, bir daha evlenemezdi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Birbirinin karşıtıdırlar. Bahtı açılmak talihin dönüp iyiye gitmesini, bahtı kapanmak ise kötüye gitmesini anlatır. İkisi de bir değişimi bildirir; öncesi ile sonrası arasında bir fark vardır ve söz bu farkı öne çıkarır.

Evlenme çağına gelmiş, ama bir türlü evlenememiş biri için kullanılır: kızın bahtı kapandı, kimse istemeye gelmiyor. Bu anlamda talih evlilik yolunda düşünülür; kişinin önündeki kapı bu yolda kapanmıştır.

Kalıp sebebi söylemez. Bir kaza, bir iflas, bir hastalık ya da art arda gelen aksilikler bu sonucu doğurabilir. Söz yalnız talihin döndüğünü, kişinin artık istediği sonuca ulaşamadığını bildirir.