Atasözü

Bakan Yemez, Kapan Yer Ne Demek?

Anlamı

bir şey yalnızca bakmakla elde edilemez, onu ele geçirmek için davranmak gerekir.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, bir şeyin yalnızca bakmakla elde edilemeyeceğini, onu ele geçirmek için harekete geçmek gerektiğini anlatır. Söz iki kişiyi karşı karşıya koyar ve sonucu harekete geçen kişiye verir: yiyen, kapan olur. Atasözü bir fırsatı kaçırmamayı, bir işe zamanında girişmeyi, çekingenliği bırakmayı öğütler. İstemek yetmez; istenen şeyin peşine düşmek, onu almak için bir adım atmak gerekir. Yeme burada her türlü kazancın, elde edilen her şeyin yerini tutar: bir iş, bir mal, bir fırsat ya da bir ödül. İki parça da geniş zamanla kurulur ve aynı dizilişi izler; söz bu yüzden kısa ve keskin duyulur. Kimi zaman kararlılığı övmek, kimi zaman ağır davranan birine takılmak için söylenir. Beklemekle geçen zaman, fırsatı başkasına bırakmak demektir.

Örnek Cümleler

  1. İndirimli biletler bir saatte bitti, sen hâlâ düşünüyorsun; bakan yemez, kapan yer.
  2. İlan çıkar çıkmaz başvurdu, işi de o aldı; bakan yemez, kapan yer.
  3. Sofrada son börek kalmıştı, herkes nazlanırken en küçük kardeş uzanıp aldı; bakan yemez, kapan yer.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Bakmak bir istek duyup beklemektir; kapmak ise elini uzatıp almaktır. Atasözü bu iki davranışı yan yana koyar ve sonucu kapan kişiye verir. Bakan kişi aynı şeyi istese de harekete geçmediği için eli boş kalır.

Atasözü bunu tartışmaz. Kapmak burada kaba bir el koymayı değil, hızlı ve kararlı davranmayı anlatır. Başkasının hakkını almak sözün konusu değildir; söz, fırsatı değerlendirenin kazandığını söyler ve beklemenin bir bedeli olduğunu hatırlatır.

Bir fırsatı kaçırmamak gerektiğinde söylenebilir: bir iş ilanı, bir indirim, bir sofradaki son lokma ya da sınırlı sayıda bir şey. Kararsız kalan, düşünüp duran birine bir uyarı olarak kurulur.