Atasözü

Balcının Var Bal Tası, Oduncunun Var Baltası Ne Demek?

Anlamı

her işin kendine özgü aracı vardır.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, her işin kendine özgü bir aracı olduğunu anlatır. Söz iki meslek sahibini yan yana koyar ve her birine kendi aracını verir. Balcı balını tasla alır, ölçer, satar; oduncu ağacı baltayla keser. Atasözü bu gözlemden bir kural çıkarır: bir işi yapmak için ona uygun araç gerekir. Söz bir usta ile çırağın, bir mesleği yeni öğrenen biri ile deneyimli bir çalışanın konuşmasında geçebilir: doğru aleti seçmeyen kişiye bu söz hatırlatılır. Var sözcüğü iki parçada da yinelenir ve sahipliği vurgular: her meslek kendi aracını taşır. İki parça eşit uzunlukta ve aynı dizilişle kurulmuştur; bu denge sözü kolay akılda tutulur kılar. Araç burada yalnız bir alet değil, işin gerektirdiği bilgi ve yöntemdir de.

Örnek Cümleler

  1. Mutfak bıçağıyla vidayı sökmeye kalkınca bıçak kırıldı; balcının var bal tası, oduncunun var baltası.
  2. Usta çırağa önce aletlerin adını öğretti; balcının var bal tası, oduncunun var baltası.
  3. Bahçe makasıyla saç kesmeye kalkma; balcının var bal tası, oduncunun var baltası.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

İkisi ses bakımından neredeyse aynıdır: bal tası ile baltası. Söz bu ses oyunuyla iki ayrı mesleği bağlar ve aralarındaki farkı daha belirgin kılar. Benzer seslenen iki araç, bambaşka işlere yarar.

Tutmaz. Tasla ağaç kesilmez, baltayla bal alınmaz. Atasözü bu karşıtlıkla her işin kendi aracını istediğini, yanlış araçla işin görülemeyeceğini söyler ve doğru seçimin önemini hatırlatır. Yanlış araç hem işi uzatır hem de aracı bozabilir.

Hayır. Söz bir uğraşa, bir beceriye, hatta bir kişinin kendine özgü yöntemine de uygulanır. Herkesin işini görmek için kendi aracı, kendi yolu vardır; birinin yöntemi ötekine uymayabilir.