Anlamı
bir işte aksaklık başta olanlardan kaynaklanır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, bir işte, kurumda ya da düzende görülen bozulmanın çoğu zaman başta olanlardan kaynaklandığını anlatır. Yönetim kötü, ilkesiz veya gevşek olursa bunun etkisi zamanla aşağıya doğru yayılır. Günlük hayatta aile düzeni, devlet yönetimi, iş yeri kültürü, okul ortamı ve herhangi bir toplu yapı üzerine konuşulurken sıkça kullanılır. Atasözü, sorunun alt kademelerde görülse bile asıl kaynağın çoğu zaman üstte aranması gerektiğini vurgular. Bu nedenle oldukça doğrudan, eleştirel ve öğretici bir anlam taşır. Türkçede yöneticinin niteliğinin sistemin bütününü belirlediğini anlatan en yerleşik atasözlerinden biridir. Özellikle disiplinsizlik, adaletsizlik veya düzensizlik görüldüğünde, çözümün yalnızca belirtileri değil kaynağı düzeltmekten geçtiğini açık biçimde hatırlatır. Özellikle bir kurumda sorun yaşandığında, çalışanlardan önce yönetimin sorgulanması gerektiğini hatırlatmak için söylenir.
Örnek Cümleler
- Kurumdaki bozulma için herkes aynı şeyi söyledi: balık baştan kokar.
- Yönetim düzelmeden bu iş düzelmez, balık baştan kokar.
- Anneannem sobayı karıştırırken "balık baştan kokar" derdi hep.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
En çok yönetim, kurum kültürü, siyaset, aile düzeni ve üst kademe davranışlarının sonuçları konuşulurken kullanılır.
Bozulmanın nedenini sadece görünürdeki kişilerde değil, yöneten ve örnek olan üst kademede aramak gerektiğidir. Yönetim kötü, ilkesiz veya gevşek olursa bunun etkisi zamanla aşağıya doğru yayılır.
Evet, doğrudan üst yönetimi veya baştaki kişileri sorumlu tuttuğu için güçlü ve eleştirel bir anlatım taşır.