Deyim

Barutla Oynamak Ne Demek?

Anlamı

tehlikeli işlerle uğraşmak.

Detaylı Açıklama

Barutla oynamak, tehlikeli işlerle uğraşmaktır. Söz bir oyun görüntüsü kurar: barut ciddi bir tehlikedir, onunla oyuncak gibi uğraşmak felakete davetiye çıkarmaktır. Kalıp kişinin tehlikeli bir işe girdiğini anlatır; kişi tehlikeyi bilerek üstlenmiş de olabilir, farkına varmamış da. Tehlikeli iş bir kumar, kanuna aykırı bir ticaret, güçlü birini kızdırmak ya da hassas bir konuyu kurcalamak olabilir. Öznesi tehlikeye giren kişidir: sen farkında olmadan barutla oynuyorsun. Söz bir yakınına karşı söylendiğinde, onun başına gelebileceklerden duyulan bir kaygıyı da taşır. Şimdiki zamanla kurulduğunda süren bir tehlikeyi anlatır. Ateşle oynamak da aynı anlamı taşır; iki kalıp birbirinin yerine kullanılabilir. Oyun görüntüsü tehlikenin büyüklüğünü öne çıkarır; kişinin tavrı ise bağlamdan anlaşılır.

Örnek Cümleler

  1. Tefeciden borç alıp kumara yatırıyorsun, barutla oynuyorsun ama hiç farkında değilsin.
  2. Gazeteci mafyanın işlerini yazmaya başlayınca editörü onu uyardı: "Barutla oynuyorsun."
  3. İki büyük şirketi birbirine düşürmeye çalışan komisyoncu barutla oynadığını geç anladı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Oynamak, bir şeyi elde tutup onunla uğraşmayı anlatır; barut gibi patlayıcı bir maddeyle uğraşmak ise her an bir kaza doğurabilir. Söz tehlikeyle oyun arasındaki bu uyumsuzluğu kullanır: oyuncak yerine barut tutan el, işin şakaya gelmediğini gösterir.

Anlamları aynıdır; ikisi de tehlikeli işlerle uğraşmayı anlatır. Barut patlayıcı bir maddedir; bu yüzden barutla oynamak tehlikenin büyüklüğünü ve ansızın gelebileceğini daha çok duyurur. Seçim konuşanın tercihine bağlıdır.

Tehlikeli bir işe girişen kişiye bir dostun, bir büyüğün ya da bir meslektaşın ağzından uyarı olarak söylenir. Kişi kendi durumunu anlatırken de kullanabilir: barutla oynadığımı biliyordum. Söz dinleyeni durup düşünmeye çağırır.