Deyim

Baş Yakmak Ne Demek?

Anlamı

kötü duruma düşürmek.

Detaylı Açıklama

Baş yakmak, kötü duruma düşürmektir. Söz yangının geride bıraktığı kül ve yıkım görüntüsünü bir insanın hayatına ve geleceğine taşır. Baş yakan bir kişi olabileceği gibi bir alışkanlık ya da bir düzen de olabilir: bu kumar baş yakar. Söz bir borcun, bir yanlış kararın, bir kumarın, bir sözün ya da bir tuzağın yarattığı yıkımı anlatabilir. Etkilenen kişi anılacaksa başını yakmak söylenir; bu ayrı bir kalıptır. Kalıp bir uyarı olarak da kullanılabilir: bu iş baş yakar, uzak dur. Söz bir kaybın ardından söylenen acı bir özet gibidir. Genel bir yargı olarak kurulduğunda tehlikenin herkesi bekleyebileceğini sezdirir. Kalıp bir acıma, bir öfke ya da bir ibret tonu taşıyabilir.

Örnek Cümleler

  1. Tefecilerin yüksek faizli borçları bu küçük kasabada nice baş yaktı.
  2. Kumar masaları yüzyıllardır baş yakar, ama yine de her gece dolar.
  3. Sahte yatırım ilanları geçen yıl yüzlerce baş yaktı, savcılık soruşturma başlattı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Başını yakmak zarara uğrayan kişiyi anar ve birini güç bir duruma sokmayı anlatır: arkadaşının başını yaktı. Baş yakmak ise kişiyi anmadan, bir şeyin genel olarak yıkıma yol açtığını söyler: bu iş baş yakar.

Ateşin bıraktığı kalıcı zararı anlatır. Yanan bir şey eski hâline dönmez; söz de kişinin uğradığı zararın ağırlığını ve geri dönülmezliğini bu görüntüyle duyurur. Yangın yayılır; baş yakan iş de bir kişiyle kalmayabilir.

Nice baş yaktı biçimi, bir tehlikenin pek çok kişiyi zarara uğrattığını anlatır. Söz böylece tek bir olayı değil, tekrarlanan bir yıkımı ve bir ibreti öne çıkarır. Dinleyen, aynı yolun kendisini de bekleyebileceğini sezer.