Deyim

Başı Çatlamak Ne Demek?

Anlamı

başı çok ağrımak.

Detaylı Açıklama

Başı çatlamak, başın çok ağrımasıdır. Söz güçlü bir abartıyla kurulur: ağrı o kadar şiddetlidir ki baş sanki çatlayacakmış gibi gelir. Kalıp gerçek bir bedensel ağrıyı anlatır; bir baş ağrısının şiddetini gözün önüne getirir. Ağrıyı çeken kişi durumunu kendi ağzından şöyle anlatır: başım çatlıyor. Ağrının sebebi yorgunluk, uykusuzluk, gürültü, sıcak, bir hastalık ya da uzun süren bir gerginlik olabilir. Söz şimdiki zamanla kurulduğunda süren bir ağrıyı anlatır ve bir yakınma olur. Konuşan kişi bu sözle çevresinden sessizlik ya da anlayış isteyebilir. Kalıp gündelik konuşmada, bir hasta anlatısında ya da bir yorgunluk tasvirinde geçer. Ağrının şiddeti ve dayanılmazlığı bu sözün asıl vurgusudur.

Örnek Cümleler

  1. Bütün gece gözümü bile kırpmadım, başım çatlıyor, bugün işe gidemeyeceğim.
  2. Düğün salonundaki yüksek müzikten başı çatlayan dede, erkenden eve döndü.
  3. Güneşte şapkasız çalışan işçinin öğleden sonra başı çatlamaya başladı, gölgeye oturdu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Bir şeyin baskıya dayanamayıp yarılmasını anlatır. Söz başı, içteki basınca dayanamayıp yarılacak bir kap gibi düşünür. Söz bu abartıyla ağrının dayanılmazlığını anlatır. Kişi başını iki eli arasına alır.

Kalıbın anlamı bedensel bir ağrıdır. Ancak bir gürültü ya da bir sorun karşısında konuşan kişi bu sözle bıkkınlığını da dile getirebilir. Böyle bir kullanımda bile söz, ağrı görüntüsünden yola çıkar.

Başı ağrımak kalıp olarak mecaz anlamda sorunu olmak, sıkıntı içinde bulunmaktır. Başı çatlamak ise gerçek ve şiddetli bir baş ağrısını anlatır. Biri bir derdi, öteki bedensel bir acıyı adlandırır.