Anlamı
parasızlıktan dolayı sıkıntıda olmak.
Detaylı Açıklama
Başı darda kalmak, parasızlıktan dolayı sıkıntıda olmaktır. Kalıp bir durumu anlatır: kişi para sıkıntısına düşmüş ve bu sıkıntı sürmektedir. Darda sözcüğü dar bir yerde, sıkışık bir durumda bulunmayı anlatır. Parasız kalan kişi bu sözle kendi durumunu da anlatabilir: başım darda kaldı. Söz bir borç istemenin, bir yardım aramanın ya da bir yakınmanın gerekçesi olarak kullanılabilir: başım darda kaldı, biraz borç verir misin? Sıkıntının sebebi işsizlik, hastalık, iflas ya da beklenmedik bir masraf olabilir. Kalmak fiili durumun bir süre, belki uzun bir süre sürdüğünü sezdirir. Söz bir utancı da taşıyabilir; kişi darda kaldığını söylemekte güçlük çekebilir. Kalıp parasal sıkıntıyı sade ve içten bir biçimde adlandırır.
Örnek Cümleler
- Ay sonunda başım darda kaldı, arkadaşımdan maaşa kadar biraz borç istedim.
- İşten çıkarılan adamın başı aylarca darda kaldı, çocuklarının okul masraflarını akrabaları karşıladı.
- Başı darda kalanlara yardım etmek için mahallede bir dayanışma sandığı kuruldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir durumun sürdüğünü, kişinin istemediği hâlde o durumdan çıkamadığını anlatır. Başı darda kalan kişi sıkıntıya girmiş ve henüz kurtulamamıştır. Fiil sıkıntının geçici değil, bir süre devam eden bir hâl olduğunu sezdirir.
Kişi borç istemeden önce durumunu açıklamak için bu sözü söyler: başım darda kaldı. Böyle söylendiğinde kalıp bir gerekçe ve bir özür işlevi görür; dinleyen karşısındakinin gerçekten sıkıştığını anlar.
Başı dara düşmek genel bir sıkıntıya girmeyi anlatır; para, hastalık ya da bir felaket olabilir. Başı darda kalmak ise özellikle parasızlıktan doğan ve süren bir sıkıntıyı anlatır. Biri geniş, öteki parasal bir zorluktur.