Deyim

Başı Sıkılmak (sıkışmak) Ne Demek?

Anlamı

herhangi bir güçlük karşısında kalmak, bunalmak:
'Baba dostu bir adam, başı sıkıldıkça Edip Münir ona koşar.' -H. R. Gürpınar.

Detaylı Açıklama

Başı sıkılmak ya da sıkışmak, herhangi bir güçlük karşısında kalmak, bunalmaktır. Söz bir sıkışma görüntüsü kurar: kişi dar bir yere sıkışmış gibi hareket edemez, çıkış yolu bulamaz. Güçlüğün kaynağı bir borç, bir karar ya da bir hastalık olabilir. Bunalan kişi durumunu kısa bir cümleyle anlatabilir: başım sıkıldı. Gürpınar'ın cümlesi kalıbın bir yardım arayışıyla kullanıldığını gösterir: başı sıkıldıkça Edip Münir ona koşar. Söz kişinin kendi gücüyle çözemediği durumlarda başkasına başvurmasını da anlatabilir. Sıkışmak biçimi de aynı anlamı taşır ve sıkışıklık duygusunu biraz daha öne çıkarır. Sıkıntı geçince kişi yeniden rahat nefes alır. Gündelik dilde can sıkılması ile karıştırılmamalıdır; burada bir güçlük söz konusudur.

Örnek Cümleler

  1. Babasının dostu yaşlı avukat, başı sıkıldıkça genç adamın koştuğu tek kişiydi.
  2. İş yerindeki hesaplar tutmayınca muhasebecinin başı sıkıştı, gece yarısına kadar çalıştı.
  3. Ne zaman başı sıkılsa köydeki ağabeyini arar, onun öğüdünü dinlerdi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Baba dostu bir adam, başı sıkıldıkça Edip Münir ona koşar cümlesi, zor anlarda güvenilen bir kişiye başvurulduğunu gösterir. Kalıp burada tekrar eden bir durumu anlatır: her güçlükte aynı kapı çalınır.

Canı sıkılmak can sıkıntısını, bir bıkkınlığı ya da bir üzüntüyü anlatır. Başı sıkılmak ise bir güçlük karşısında kalmak, çözüm bulamamaktır. Biri bir duygu durumunu, öteki somut bir zorluğu anlatır.

İki kalıp da güçlük karşısında bunalmayı anlatır. Başı sıkıya gelmek zor durumun kişiye doğru geldiğini, onu yakaladığını anlatır. Başı sıkılmak ise kişinin sıkışıklığını ve bunalmışlığını öne çıkarır.