Anlamı
baskı altında bulunmamak, karışanı, görüşeni olmamak.
Detaylı Açıklama
Başıboş kalmak, baskı altında bulunmamak, karışanı ve görüşeni olmamaktır. Kalıp kişinin kendi başına bırakılmasını, kimsenin ona yol göstermemesini ya da onu denetlememesini anlatır. Durum bir çocuk, bir genç, bir hayvan ya da bir topluluk için söz konusu olabilir. Söz bir kaygı taşıyabilir: başıboş kalan kişi yanlış yola sapabilir, ihmal edilebilir. Kimi zaman da bir özgürlüğü anlatır; kişi kimsenin karışmadığı bir hayatı seçmiş olabilir. Görüşeni olmamak, kişinin yalnızlığını, ilgisizlikle karşılaşmasını da sezdirir. Kalmak fiili durumun kişinin isteğiyle değil, koşulların sonucu olarak oluştuğunu anlatabilir. Söz bir ailenin dağılmasını, bir kurumun sahipsiz kalmasını ya da bir yerin bakımsızlığını da anlatabilir. Başıboş sözcüğü yularsız bir hayvan görüntüsünü de çağrıştırır.
Örnek Cümleler
- Ana babası işe gidince çocuklar bütün gün başıboş kalıyor, sokaklarda dolaşıyordu.
- Köyün çobanı hastalanınca sürü iki gün başıboş kaldı, koyunların bir kısmı kayboldu.
- Müdür ayrıldıktan sonra kütüphane aylarca başıboş kaldı, kitaplar yerlerde birikti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İkisi de olabilir. Bir çocuk ya da bakıma muhtaç biri için söylendiğinde bir kaygı ve bir ihmal sezdirir. Kimsenin karışmadığı bir hayatı seçen biri için ise bir özgürlüğü, bir bağımsızlığı anlatabilir.
Başı bağlanmamış, yuları çözülmüş bir hayvanı çağrıştırır. Böyle bir hayvan istediği yere gider, kimse onu yönlendirmez. Söz bu görüntüyü insanlara ve kurumlara uygular. Başı boş kalan hayvan yolunu kendisi bulmak zorundadır.
Başını boş bırakmak birinin, bir başkasını yalnız ya da serbest bırakmasıdır; bir eylemdir. Başıboş kalmak ise bu durumun kendisini, kişinin karışanı görüşeni olmadan kalmasını anlatır. Biri bırakan, öteki bırakılan açısından kurulur.