Deyim

Başını Boş Bırakmak Ne Demek?

Anlamı

yalnız veya serbest bırakmak.

Detaylı Açıklama

Başını boş bırakmak, birini yalnız ya da serbest bırakmaktır. Söz bir bağı çözme görüntüsü kurar: kişinin başı tutulmaz, istediği yere gidebilir. Kalıbın öznesi bırakan kişidir; bir ana baba, bir yönetici ya da bir bekçi olabilir. Söz iki yönde kullanılabilir: bir özgürlük tanımak ya da bir ihmal etmek. Bir çocuğu, bir genci ya da bir hayvanı başı boş bırakmak onu denetimsiz bırakmak anlamına gelir. Bir çalışanın başını boş bırakmak ise ona güvenmek, onu kendi hâline bırakmak olabilir. Söz bir eleştiri de taşıyabilir: çocuğun başını boş bıraktılar, şimdi sokaklarda. Boş bırakmak fiili bir sorumluluğun terk edilmesini de sezdirebilir. Özgürlük ile ihmal arasındaki çizgi, bırakılan kişinin yaşına ve durumuna göre değişir.

Örnek Cümleler

  1. Anne babası çalışırken çocuğun başını boş bıraktılar, bütün yaz sokaklarda dolaştı.
  2. Yeni müdür ekibin başını boş bıraktı, herkes kendi bildiği gibi çalıştı ve proje zamanında bitti.
  3. Çoban sürünün başını boş bırakıp kahveye gidince koyunlar komşunun bostanına girdi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

İkisi de olabilir. Denetim gerektirmeyen yetişkin birine alan tanımak bir özgürlüktür. Bakıma muhtaç bir çocuğu ya da bir sürüyü denetimsiz bırakmak ise bir ihmaldir. Anlamı bağlam belirler.

Başını boş bırakmak bir eylemdir; özne bırakan kişidir. Başıboş kalmak ise bırakılan kişinin durumunu anlatır; özne kalan kişidir. İki kalıp aynı ilişkiyi iki açıdan adlandırır. Bırakılan kişi bu durumdan yararlanabilir de, zarar da görebilir.

Çobansız kalan sürü ekinlere, bostanlara dalar ve zarar verebilir; sorumluluk sürüyü başıboş bırakan çobana düşer. Söz bu somut görüntüden doğar ve insanlara uygulanır. Sürüden sorumlu olan çobandır.