Anlamı
gücünün üstünde olan işlere kalkışmak.
Detaylı Açıklama
Başından büyük işlere girişmek ya da kalkışmak, gücünün üstünde olan işlere kalkışmaktır. Söz bir ölçü görüntüsü kurar: iş, kişinin başından, yani kendisinden büyüktür. Kişi bilgisini, parasını, deneyimini ya da gücünü aşan bir işe atılır. Sonuç bir başarısızlık, bir zarar ya da bir rezaletle bitebilir. Hırs ve cesaret burada bir erdem değil, bir tehlike olarak görülür. Söz bir eleştiri ya da bir uyarı taşır: başından büyük işlere girişme. Kalkışmak biçimi girişimin cesur ama düşüncesiz olduğunu biraz daha öne çıkarır. Söz bir gencin, bir yeni girişimcinin ya da hırslı birinin aşırı iddiasını anlatabilir. Kişinin kendini tanımaması, sınırlarını bilmemesi sözün asıl eleştirisidir. Kişi kendini olduğundan büyük görür.
Örnek Cümleler
- Hiç deneyimi olmadan otel işletmesine girişti, başından büyük işlere kalkıştığını geç anladı.
- Birikimi yetmediği hâlde üç katlı bina yaptırmaya kalktı; başından büyük işlere girişmişti.
- Başından büyük işlere girişme oğlum, önce küçük bir dükkânla başla.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kişinin kaldıramayacağı, altında ezilebileceği bir yükü anlatır. Baş burada kişinin kendisini, onun ölçüsünü temsil eder. Bir işin kişinin başından büyük olması, onun altından kalkılamayacak kadar ağır olmasıdır.
Anlamca aynıdır. Kalkışmak biçimi, girişimin bir cüret, bir düşüncesizlik taşıdığını biraz daha vurgular. Girişmek ise daha yalın bir söyleyiştir. İkisi de aynı cüreti, aynı ölçüsüzlüğü açıkça anlatır.
Ayağını yorganına göre uzat, giderini gelirine uydurmayı öğütler. Bu kalıp ise o ölçünün çiğnenmesini, bir hevesin ya da bir hırsın hesabın önüne geçmesini anlatır. Biri öğüt, öteki bu öğüdü çiğneyen davranıştır.