Anlamı
birini bir işe yerleştirmek, işsizlikten, başıboşluktan kurtarmak.
Detaylı Açıklama
Başını bir yere bağlamak, birini bir işe yerleştirmek, onu işsizlikten ve başıboşluktan kurtarmaktır. Söz bir bağlama görüntüsü kurar: başıboş dolaşan kişi bir yere bağlanır ve düzenli bir hayata kavuşur. Kalıbın öznesi işe yerleştiren kişidir; bir ana baba, bir akraba ya da bir tanıdık olabilir. Söz bir gencin okul sonrası bir iş bulmasını, bir çırağın bir ustanın yanına verilmesini ya da işsiz birinin bir işe girmesini anlatabilir. Kalıp bir kaygının giderilmesini, bir rahatlamayı anlatır: çocuğun başını bir yere bağladık. Başıboşluk burada bir iş sahibi olmamanın ötesinde bir anlam taşır. Bağlamak fiili bir düzeni, bir sorumluluğu ve bir güvenceyi çağrıştırır. Söz bir yardımın ve bir aile dayanışmasının dilini taşır. Yerleştirilen işin büyüklüğü önemli değildir; önemli olan kişinin bir işe sahip olmasıdır.
Örnek Cümleler
- Okulu bitirip bir yıl boşta gezen oğlunun başını bir yere bağlamak için babası esnaf dostlarını tek tek aradı.
- Amcası onu kendi dükkânına çırak alıp başını bir yere bağladı.
- Belediye, sokakta kalan gençlerin başını bir yere bağlamak için meslek kursları açtı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yalnız işsizliği değil, bir yönsüzlüğü, bir düzensizliği de anlatır. Başıboş kişi kimsenin denetiminde değildir ve boş zamanı yanlış yollara sapmasına yol açabilir. Başını bir yere bağlamak bu durumu sona erdirir.
Bir ana baba çocuğunun, bir amca yeğeninin ya da bir kurum gençlerin başını bir yere bağlayabilir. Özne işi bulan, yerleştiren kişidir; başı bağlanan ise işe yerleştirilen kişidir.
Başını bağlamak başa örtü sarmayı ya da birini nişanlamayı, evlendirmeyi anlatır. Yer sözcüğünün eklenmesi anlamı işe kaydırır: kişi bir iş yerine yerleşir. İki kalıp da bir bağlanma görüntüsü taşır, ama biri evliliği, öteki işi anlatır.