Anlamı
1) suç işlendiği veya suçluların bulunduğu sanılan bir yere ansızın girmek; 2) düşmana ansızın saldırmak; 3) mec. ansızın konuk gelmek:
'Behçet'e bu evin merdiven altındaki bakla gibi odasında baskın yaparlar.' -S. Birsel.
Detaylı Açıklama
Baskın yapmak üç anlamda kullanılır. Birincisi suç işlendiği ya da suçluların bulunduğu sanılan bir yere ansızın girmektir. Bu anlam polisin, jandarmanın ya da bir denetim ekibinin bir eve, bir depoya ya da bir iş yerine girmesini anlatır. Girilen yerde suç bulunmayabilir de; önemli olan öyle sanılmasıdır. İkincisi düşmana ansızın saldırmaktır; bu anlam savaş anlatılarında ve tarih kitaplarında geçer. Üçüncüsü mecazdır ve birinin evine ansızın konuk gelmeyi anlatır. Gelenler bir akraba, bir arkadaş grubu ya da eski bir komşu olabilir. Salâh Birsel'in bir yazısında kalıp, dar bir odaya yapılan bir ziyareti anlatan cümlede geçer. Hangi anlamın kastedildiği baskını yapanın kim olduğundan anlaşılır.
Örnek Cümleler
- Polis, kaçak sigara saklandığı ihbarı üzerine depoya şafak vakti baskın yaptı.
- Küçük müfreze, gece karanlığında düşman mevzilerine baskın yaparak cephaneliği ele geçirdi.
- Cumartesi sabahı eski sınıf arkadaşlarım evime baskın yaptı, kahvaltıyı birlikte hazırladık.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Behçet'e bu evin merdiven altındaki bakla gibi odasında baskın yaparlar cümlesi, üçüncü anlamı gösterir. Birkaç kişi Behçet'i habersiz ziyaret eder. Bakla gibi benzetmesi odanın küçüklüğünü anlatır ve ziyareti daha da sıkışık gösterir.
Giriş habersiz ve hızlı olur; içeridekilere kaçma ya da bir şeyi saklama fırsatı verilmez. Aranan bir kişi, kaçak bir mal ya da bir suç aleti bulunmaya çalışılır. Baskının sonunda bir şey bulunmazsa ihbar yanlış çıkmış olur.
Kırıcı olması gerekmez. Ansızın gelen dostlar ev sahibini sevindirebilir. Ama ev sahibi hazırlıksız yakalandığı için kısa bir telaş da yaşayabilir. Söz bu şaşkınlığı ve sevinci birlikte duyurur.