Deyim

Bayramlık Ağzını Açmak Ne Demek?

Anlamı

kaba konuşmak, küfretmek.

Detaylı Açıklama

Bayramlık ağzını açmak, kaba konuşmak, küfretmektir. Kişi öfkelendiğinde ölçüyü kaçırır ve ağzına geleni söyler. Söz bir kavgayı, bir trafik tartışmasını, bir pazarlığı ya da bir ev içi gerginliği anlatabilir. Kalıp kişinin her zaman değil, belli durumlarda bu dile başvurduğunu sezdirir. Küfür bir kişiye, bir kuruma ya da genel olarak duruma yönelebilir. Kalıp teklifsiz konuşmada, bir olayı anlatırken ya da bir kişiyi eleştirirken kullanılır. Kişi bir kez bayramlık ağzını açınca yatıştırılması güç olabilir. Kişi kendisi için de bir gözdağı olarak söyleyebilir: beni kızdırma, bayramlık ağzımı açarım. Çevredekiler bu dilden rahatsız olur, çocuklar ise kulaklarını tıkayabilir. Kalıbın öznesi kaba konuşan kişidir. Kabalığın ardından bir pişmanlık da gelebilir.

Örnek Cümleler

  1. Trafikte önüne kırılan sürücüye bayramlık ağzını açan taksici, camı indirip bağırdı.
  2. Maçta hakem penaltı vermeyince tribündeki amca bayramlık ağzını açtı, çocuklar kulaklarını tıkadı.
  3. Kira artışını duyan kiracı, ev sahibine bayramlık ağzını açınca ilişkileri tamamen bozuldu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Bayramlık, özel günlerde giyilmek üzere saklanan giysidir. Kalıp bu sözcüğü tersine çevirir: kişinin sakladığı, özel durumlar için ayırdığı şey güzel bir giysi değil, kaba bir dildir. Söz bu karşıtlıkla alaycı bir etki yaratır.

Açtı ağzını yumdu gözünü, öfkelenerek ağır sözler söylemeyi anlatır. Bayramlık ağzını açmak da benzer bir durumu anlatır ama küfre ve kabalığa daha açık biçimde işaret eder. İkisinde de öfke dili ele geçirir.

İkisi birden olabilir. Konuşan bir kavgayı anlatırken kişinin davranışını kınar; ama bayramlık sözcüğü söze hafif bir alay katar. Dinleyen de bu yüzden bazen gülümser, bazen ciddileşir ve kaşlarını çatar.