Atasözü

Dilin Cirmi Küçük, Cürmü Büyük Ne Demek?

Anlamı

dil küçük bir nesnedir ama söylediği kötü sözlerle kişinin başını belaya sokarak büyük suç işler.

Detaylı Açıklama

Dilin cirmi küçük, cürmü büyük atasözü, dilin küçük bir nesne olduğunu ama söylediği kötü sözlerle kişinin başını belaya sokarak büyük suç işlediğini söyler. Sözlüğün açıklamasına göre cirim dilin küçüklüğünü, cürüm ise işlediği suçu karşılar. İki sözcüğün sesçe yakınlığı, anlamdaki karşıtlığı güçlendirir. Atasözü dili kendi başına iş gören bir varlık gibi anar: suçu işleyen dildir, belaya giren kişidir. Kötü söz bir hakaret, bir iftira, bir yalan ya da bir dedikodu olabilir. Sonuç bir kavga, bir dava ya da bir dostluğun bitmesi olabilir. Söz, küçük bir lafın büyük bir sıkıntı doğurduğu durumlarda kurulabilir. Öğüt olarak da söylenebilir; konuşmadan önce dikkat istenir. Küçük ve büyük karşıtlığı iki yarımı birbirine bağlar.

Örnek Cümleler

  1. Maçta hakeme hakaret eden taraftar hem stattan men edildi hem para cezası ödedi; dilin cirmi küçük, cürmü büyük.
  2. Bir akşam yemeğinde ortağı hakkında asılsız bir söz eden tüccar, iftira davasıyla yıllarca uğraştı; dilin cirmi küçük, cürmü büyük.
  3. Kayınvalidesinin yemeğini misafirlerin önünde küçümseyen gelin o akşamdan beri eşiyle küs; dilin cirmi küçük, cürmü büyük.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Bu atasözü, yerinde söylenen sözün işleri yoluna koyduğunu, ölçüsüz ve sert sözün ise karşıdakini öfkelendirip söyleyenin öldürülmesine bile yol açabileceğini anlatır. Dilin cirmi küçük, cürmü büyük yalnız kötü sözün zararına bakar. Öteki atasözü sözün iki yüzünü birlikte gösterir.

El yarası onulur, dil yarası onulmaz; kötü sözle açılan gönül yarasının kolay kolay kapanmadığını söyler. Bu atasözü sözün incittiği kişiye bakar. Dilin cirmi küçük, cürmü büyük ise sözü söyleyenin işlediği suça ve başına gelen belaya bakar.

Ağzına geleni söylemek, nezaket dışına çıkarak ağır ve kırıcı sözler söylemek ya da gelişigüzel konuşmaktır. Atasözünün açıklamasında anılan kötü sözler bu tür bir konuşmadan doğabilir. Deyim davranışı adlandırır, atasözü onun doğurduğu suçu ve belayı.