Anlamı
esas veya temel olarak almak.
Detaylı Açıklama
Baz almak, bir şeyi esas ya da temel olarak almaktır. Bir hesap, bir karşılaştırma ya da bir karar bu temel üzerine kurulur. Bir yıl, bir fiyat, bir ölçüm ya da bir örnek baz alınabilir. Baz alınan şey, ötekilerin kendisine göre ölçüldüğü ölçüttür. Kalıp nesne alır ve belirtme ekiyle kurulur: geçen yılın satışlarını baz aldık. Söz resmî yazılarda, raporlarda ve toplantılarda duyulur. Seçilen baz değişirse sonuç da değişebilir; bu yüzden hangi şeyin baz alındığı açıkça belirtilir. Kalıp bir kişinin sözünü, bir yasanın maddesini ya da bir sözleşmeyi temel almayı da anlatabilir. Baz alınan veri güvenilir değilse üzerine kurulan her şey sarsılır. Gündelik konuşmada da bir tartışmada neyin esas alınacağını belirtmek için kullanılabilir.
Örnek Cümleler
- Belediye, yeni su tarifesini hesaplarken geçen yılın tüketim ortalamasını baz aldı.
- Mimar, kat yüksekliklerini belirlerken yol kotunu baz alarak çizimlere başladı.
- Maaş artışı görüşmelerinde sendika, resmî enflasyon rakamını değil gıda fiyatlarını baz almak istedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Baz burada esas, temel demektir; kalıbın anlamı da bunu söyler: esas ya da temel olarak almak. Baz alınan şey, bir hesabın ya da bir karşılaştırmanın dayandığı noktadır. Kalıp bu sözcüğü alma fiiliyle birleştirir ve bir seçim yapıldığını anlatır.
Anlamca aynıdır. Esas almak ve temel almak daha yerli söyleyişlerdir; baz almak ise hesap ve ölçüm diline yakın düşer. Bir raporda üç biçim de kullanılabilir ve okur aynı şeyi anlar.
Enflasyon hesaplanırken bir yılın fiyatları baz alınır ve öteki yıllar ona göre karşılaştırılır. Bir mimar da binanın zemin kotunu baz alarak öteki katların yüksekliğini belirler. Bu seçim, bütün hesabın yönünü belirler.