Deyim

Beli Çökmek Ne Demek?

Anlamı

kamburlaşmak.

Detaylı Açıklama

Beli çökmek, kamburlaşmaktır. Kişinin sırtı öne doğru eğilir, gövdesi eskisi gibi dik durmaz. Değişim bedenin duruşunda görülür; yürürken, otururken ya da ayakta dururken göze çarpar. Yaşlılık, yıllarca ağır yük taşımak ya da eğilerek çalışmak bu duruma yol açabilir. Hamallık, tarla işçiliği ya da halı dokumacılığı gibi işler bedende bu izi bırakabilir. Söz bir kişinin görünüşünü betimler; gücünün yerinde olup olmadığını söylemez. Çökmek fiili, yük altında aşağı doğru inen bir şeyi düşündürür; bel de bu görüntüyle anlatılır. Kişi iyelik ekiyle anılır: ninemin beli çöktü. Kalıp bir hikâyede ya da bir hatıra defterinde bir kişiyi tanıtırken işe yarar. Çöken bel, geçen yılların bedende bıraktığı görünür bir iz olarak anlatılır.

Örnek Cümleler

  1. Otuz yıl limanda çuval taşıyan hamalın beli çökmüş, başını kaldırmadan yürüyordu.
  2. Halı tezgâhında geçen yıllardan sonra teyzemin beli çöktü, dik oturamaz oldu.
  3. Eski fotoğraflarda dimdik duran dedemin, doksanına geldiğinde beli iyice çökmüştü.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Beli çökmek bedenin biçimindeki değişikliği, yani kamburlaşmayı anlatır. Beli bükülmek ise yaşlılıkla gelen güçsüzlüğü ve iş göremez olmayı anlatır. Birincisi bir görünüşü, ikincisi bir güç kaybını öne çıkarır; biri ötekini getirebilir ama ikisi aynı şey değildir.

Söylenmez; kamburlaşmak sonradan gelen bir değişimi anlatır. Kişinin beli bir zaman dikken yıllar içinde, yaşın ya da ağır işin etkisiyle çöker. Doğuştan gelen bir omurga eğriliği için başka sözcükler kullanılır.

Bir romanda yaşlı bir karakterin ilk görünüşünde, bir anı yazısında eski bir komşunun tasvirinde karşımıza çıkabilir. Yazar bu sözle kişinin geçirdiği ömrü tek bir duruşla anlatır. Okur da o kişiyi gözünün önüne kolayca getirir.