Deyim

Belini Kırmak Ne Demek?

Anlamı

birini bir şeyi yapamaz duruma getirmek.

Detaylı Açıklama

Belini kırmak, birini bir şeyi yapamaz duruma getirmektir. Kişi bir işi sürdürecek gücü, parayı ya da imkânı yitirir. Bunu yapan bir kişi olabileceği gibi bir borç, bir vergi, bir hastalık ya da bir kayıp da olabilir. Etkilenen kişi iyelik ekiyle anılır: yeni kira artışı esnafın belini kırdı. Söz ağır ve sarsıcı bir darbeyi anlatır; kişi bir süre ayağa kalkamaz. Yapılamaz hâle gelen şey bir ticaret, bir üretim, bir mücadele ya da bir okul hayatı olabilir. Kalıp gelecek zamanla bir korkuyu dile getirebilir: bu dava onun belini kırar. Kırılan bel, taşıma ve çalışma gücünün yok olmasını düşündürür. Kişi kimi zaman darbeden sonra toparlanabilir; kalıp bunun olup olmayacağını söylemez.

Örnek Cümleler

  1. Üst üste iki yıl gelen don, fındık üreticisinin belini kırdı; bahçeyi satmayı düşünüyor.
  2. Büyük market zinciri fiyatları düşürerek mahalledeki bakkalların belini kırmaya çalışıyordu.
  3. Babasının uzun hastalığı ve hastane masrafları, üniversiteye hazırlanan gencin belini kırdı, sınava giremedi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Başını yakmak birini güç bir duruma sokmaktır; kişi sıkıntıya girer ama işini sürdürebilir. Belini kırmak ise kişiyi bir şeyi yapamaz duruma getirir. Bu söz, darbenin kişinin gücünü ve imkânını elinden aldığını vurgular.

Kasıtlı da olabilir, kasıtsız da. Bir rakip bilerek karşısındakinin belini kırmaya çalışabilir; bir kuraklık ya da bir ekonomik kriz ise kimseyi hedef almadan aynı sonucu doğurur. Kalıp sonucu anlatır; niyeti söylemez.

Edilgen biçimiyle kurulduğunda etkilenen kişi öne çıkar: kuraklıktan sonra köylünün beli kırıldı. Darbeyi vuran geri planda kalır ya da hiç anılmaz. Anlam değişmez; kişi yine bir şeyi yapamaz duruma gelmiştir.