Anlamı
zor durumda kalmak, dile düşmek, rezil olmak: Yaptığı bu hatadan dolayı onuru beş paralık oldu.
Detaylı Açıklama
Beş paralık olmak, zor durumda kalmak, dile düşmek, rezil olmaktır. Kişinin saygınlığı bir olayla birden ya da bir süreç içinde yitip gider. Rezilliğe bir hata, bir yalanın ortaya çıkması, bir yenilgi ya da uygunsuz bir davranış yol açabilir. Kişi çevresinde konuşulur, adı kötü bir olayla anılır. Söz bir üzüntüyü, bir utancı ya da bir pişmanlığı dile getirebilir. Kalıp bir sporcunun, bir siyasetçinin ya da bir sanatçının kamuoyu önündeki düşüşünü anlatırken kullanılabilir. Olmak fiili bir durum değişikliğini anlatır: kişi önce saygın biriyken sonra bu duruma düşer. Değersizleşme bir para birimiyle ölçülür; kişinin değeri beş paraya iner. Durum bir mahallede, bir iş yerinde ya da bütün bir ülkede yaşanabilir.
Örnek Cümleler
- Canlı yayında yanlış bilgi veren uzman, ertesi gün sosyal medyada beş paralık oldu.
- Kopya çekerken yakalanan öğrencinin sınıf önünde onuru beş paralık oldu.
- Borcunu ödemeyip kaçan esnaf, çarşıda beş paralık oldu, kimse ona mal vermedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kişi kendisi özne olabilir: beş paralık oldu. Onun onuru, adı ya da itibarı da özne yapılabilir: onuru beş paralık oldu. İkinci kuruluş, kaybedilenin tam olarak ne olduğunu gösterir ve yarayı daha belirgin kılar.
Yakındır. Rezil rüsva olmak, toplum içinde ayıplanacak bir duruma düşmektir. Beş paralık olmak da rezil olmayı anlatır; ama zor durumda kalmayı ve dile düşmeyi de içine alır.
Herkesin önünde beş paralık oldum diyen kişi, yaşadığı utancı ve pişmanlığı dile getirir. Kendi hatasını kabul edebilir ya da başkasını suçlayabilir: senin yüzünden beş paralık oldum. Söz bir iç hesaplaşmanın sesidir.