Anlamı
insan evlatlarını birbirinden ayırt etmez, hangisine zarar gelse aynı üzüntüyü duyar.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, insanın evlatlarını birbirinden ayırt etmediğini, hangisine zarar gelse aynı üzüntüyü duyduğunu anlatır. Atasözü soru biçiminde kurulmuştur ve bir anne ya da babanın ağzından söyleniyormuş gibidir. Anne ya da baba çocuklarından birini ötekine yeğlemez. Söz bir ana babaya, çocuklarından hangisini daha çok sevdiği sorulduğunda verilen bir cevap olabilir. Kardeşlerden birinin başı derde girdiğinde ana babanın üzüntüsü, ötekinin başına gelseydi duyacağından farklı değildir. Evlatlar huyca, başarıca ya da yaşça birbirinden farklı olabilir; ama ana baba için hiçbiri ötekinden eksik değildir. Söz kardeşler arasındaki bir kıskançlığı yatıştırmak için de söylenebilir. Beş sayısı çocuk sayısını sınırlamaz; bütün evlatları temsil eder. Atasözü ana baba sevgisinin eşitliğini anlatır.
Örnek Cümleler
- Hangisini daha çok seviyorsun diye soran küçük oğluna annesi güldü: beş parmağın hangisini kessen acımaz?
- Büyük oğlu askerde, küçüğü hastanedeyken yaşlı kadın ikisi için de gözyaşı döktü; beş parmağın hangisini kessen acımaz?
- Miras paylaşılırken yaşlı baba tarlayı dört çocuğuna eşit böldü; beş parmağın hangisini kessen acımaz?
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Beş parmak aynı elin parçalarıdır; biri büyük, biri küçük, biri uzun, biri kısadır. Ama hangisi kesilse aynı el acır. Atasözü evlatları bu parmaklara, ana babayı da ele benzetir.
Soru bir cevap beklemez; cevabı bellidir: hangisi kesilse acır. Böyle kurulunca söz dinleyeni düşünmeye çağırır ve onu kendi deneyimiyle anlamaya yöneltir. Bir öğütten çok bir hatırlatma gibi duyulur.
Çelişmez. Beş parmak bir olmaz, bir topluluk içinde benzerlikler kadar farklılıklar da olabileceğini söyler. Bu atasözü ise o farklı parmakların hepsinin aynı ölçüde değerli olduğunu anlatır. Biri farkı kabul eder, öteki farka rağmen eşit sevgiyi.