Anlamı
çok çocuğu olan baba, her çocuk babasına bakılmasını ötekinden beklediği için sıkıntıda kalır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, çok çocuğu olan babanın, her çocuk babasına bakılmasını ötekinden beklediği için sıkıntıda kaldığını anlatır. Çocukların her biri bakımın başka bir kardeş tarafından üstlenileceğini düşünür. Sonunda iş kimseye kalmaz ve baba sıkıntıya düşer. Söz bir yaşlının bakımı konuşulurken, kardeşler arasında sorumluluğun paylaşılamadığı bir durumda söylenebilir. Bakım bir ev, bir ilaç parası, bir ziyaret ya da bir hastane nöbeti olabilir. Söz kalabalık bir ailenin içindeki bu boşluğu açıkça adlandırır. Söz babanın emeğini öne çıkarır: o dokuz çocuğun hepsini büyütmüştür. Konuşan bir baba da olabilir, durumu dışarıdan izleyen bir komşu ya da akraba da. Söz bir yakınmayı da, kardeşlere yöneltilmiş bir sitemi de taşıyabilir.
Örnek Cümleler
- Beş kardeş, felç geçiren babalarını kimin yanına alacağını tartışırken her biri ötekini işaret etti; bir baba dokuz evladı besler, dokuz evlat bir babayı beslemez.
- Altı çocuğunu okutan emekli öğretmen ilaç parası için hepsini aradı, ama herkes ötekinin göndereceğini sandı; bir baba dokuz evladı besler, dokuz evlat bir babayı beslemez.
- Yaşlı çiftçinin çocukları bayramda birbirinin uğrayacağını sanmış, hiçbiri gelmemişti; bir baba dokuz evladı besler, dokuz evlat bir babayı beslemez.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Dokuz, çocukların çokluğunu anlatır; kesin bir sayı bildirmez. Atasözü bu çokluğu bir ile karşı karşıya koyar: bir baba dokuz çocuğa yeter, dokuz çocuk bir babaya yetmez. Sayı büyüdükçe bakım daha kolay birbirine bırakılır.
Atasözü sıkıntının kaynağını nankörlükte değil, her çocuğun işi ötekine bırakmasında görür. Kardeşlerden her biri babasına bakılmasını bir başkasından bekler; sonunda kimse üstlenmez. Söz bu yüzden bir kınamadan çok bir gözlemdir.
İki atasözü aynı durumu anlatır: baba bütün çocuklarına bakar, çocuklar ise bakımı birbirine bırakarak ona bakamaz. Baba kırk oğul beslemiş sayıyı kırka çıkarır ve geçmiş zamanla kurulur. Bu atasözü ise geniş zamanla bir gözlem bildirir.