Anlamı
azalmak, kıtlaşmak, çabuk tükenmek: Paranın beti bereketi kalmadı.
Detaylı Açıklama
Beti bereketi kalmamak, azalmak, kıtlaşmak, çabuk tükenmektir. Kalıbın beti bereketi kaçmak biçimi de aynı anlamda kullanılır. Söz bir kişiyi değil, bir şeyi anlatır: para, erzak ya da ürün. Eskiden bir süre yeten şey artık o süreyi doldurmadan biter. Maaş ayın ortasında tükenir, kilerdeki un kış bitmeden azalır, tarladan kalkan ürün geçen yılın yarısında kalır. Kalıp, önceki bolluğun yerini bir darlığın aldığını söyler; eskisi gibi yetmeyen şey artık hesapla kullanılır. Konuşan bu hızlı azalmaya şaşırır ve yakınır. Kalıp pahalılık dönemlerinde, kıtlık yıllarında ya da kötü hasatta akla gelir. Söz ev ekonomisinde de, bir çiftçinin hasadında da kullanılabilir. Kişi paranın ya da erzakın bu kadar çabuk nereye gittiğine şaşar.
Örnek Cümleler
- Kira da zamlanınca maaşın beti bereketi kalmadı, ayın yirmisinde cebimiz boşalıyor.
- Kuraklık yüzünden kilerdeki bulgurun beti bereketi kaçtı, kış ortasında çuval dibi göründü.
- Bu yıl bahçedeki elmanın beti bereketi kalmadı, ağaçlar yarım kasa bile vermedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Paranın beti bereketi kalmadı örneği, kalıbın parayla kurulan kullanımını gösterir. Para eskisi kadar yetmez, çabuk erir. Kişi aynı miktarla daha az şey alabildiğini ya da ay sonunu getiremediğini bu sözle anlatır.
Bereket, bir şeyin bolluğunu ve beklenenden uzun yetmesini anlatır. Bereketli bir sofra herkesi doyurur, bereketli bir yıl ambarları doldurur. Kalıp bu bolluğun gittiğini, eldekinin eskisi gibi yetmediğini söyler.
Bet, bereketle yan yana gelerek bir ikileme kurar; iki sözcük aynı sesle başlar ve kalıbı akılda tutar. Anlamı taşıyan asıl sözcük berekettir. İkileme, azalan şeyin bolluğundan geriye bir şey kalmadığını pekiştirir.