Deyim

Bıçak Çekmek Ne Demek?

Anlamı

üzerindeki bıçağı birden eline alarak birine saplamaya hazırlanmak:
'Köy delikanlılarının bıçak çekmeye elleri bile değmedi.' -M. Ş. Esendal.

Detaylı Açıklama

Bıçak çekmek, üzerindeki bıçağı birden eline alarak birine saplamaya hazırlanmaktır. Kalıp bir saldırının başlangıç anını anlatır; bıçak henüz saplanmamıştır. Kişi bıçağı belinden, cebinden ya da çizmesinden çıkarır. Hareket bir anda gelir ve çevredekileri de, karşıdaki kişiyi de hazırlıksız yakalar. Bıçak çeken kişi karşısındakine ve çevresindekilere korku salar. Köy delikanlılarını anlatan bir cümlesinde Esendal da bu kalıba yer verir. Kalıp yönelme ekiyle kurulabilir: adama bıçak çekti. Söz bir kahve kavgasında, bir soygunda ya da bir kıskançlık sahnesinde geçebilir. Bıçak çekmek hukuken de bir suç sayılabilir; kişi yaralamasa bile tehdit etmiş olur. Kalıp gazete haberlerinde ve romanlarda sert bir anı anlatmak için kullanılır.

Örnek Cümleler

  1. Kahvede kâğıt oyunu yüzünden tartışan adam, rakibine bıçak çekince masalar devrildi.
  2. Otobüs durağında kadının çantasını kapmaya çalışan hırsız, müdahale eden gence bıçak çekti.
  3. Kıskançlık krizine giren adam nişanlısının arkadaşına bıçak çekti, ama çevredekiler onu tuttu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Köy delikanlılarının bıçak çekmeye elleri bile değmedi cümlesi, olayın öyle hızlı geliştiğini anlatır ki delikanlılar bıçaklarına davranamamıştır. Elleri bile değmedi sözü, saldırıya hazırlanacak zamanın bile olmadığını gösterir.

Çekmek, bir şeyi bulunduğu yerden dışarı almaktır; kılıç çekmek, silah çekmek gibi. Bıçak kınından ya da cebinden çekilir ve kullanılmaya hazır hâle getirilir. Kalıp bu hareketin hızını ve niyetini birlikte anlatır.

Saldırmayabilir. Kalıp saplamaya hazırlanmayı anlatır; saldırının gerçekleşip gerçekleşmediğini söylemez. Kimi zaman araya girenler kişiyi durdurur, kimi zaman karşıdaki kaçar. Ama hareketin kendisi bile karşıdaki için ağır bir tehdittir.