Atasözü

Biri Bilmeyen Bini Hiç Bilmez Ne Demek?

Anlamı

küçük de olsa bir iyiliğin değerini bilmeyen, daha büyük iyiliklere layık değildir.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, küçük de olsa bir iyiliğin değerini bilmeyen kişinin daha büyük iyiliklere layık olmadığını anlatır. Bir sayısı küçük bir yardımı, bin sayısı çok daha büyüğünü temsil eder. Atasözüne göre küçük bir yardımı önemsemeyen kişi, büyüğünü de hak etmez. İyilik bir borç, bir hediye, bir zahmet ya da bir öğüt olabilir. Söz bir kırgınlığın ardından, iyilik görmüş birinin iyilik bilmezliği üzerine söylenebilir. İyilik yapacak kişi, karşısındakinin küçük iyiliklere nasıl davrandığına bakarak kararını verebilir. Hiç sözü, bilmezliğin derecesini artırır: kişi büyük iyiliği bütünüyle görmezden gelir. Söz bir ana babanın, bir ustanın ya da bir dostun kırgın sözlerinde yer alabilir. Sözün kendisi de bunu söyler: biri bilmeyen, bine de değer vermez.

Örnek Cümleler

  1. Taşınırken yardım eden komşusuna bir çay bile ikram etmeyen adam, düğün hazırlığında aynı komşudan yardım isteyince geri çevrildi; biri bilmeyen bini hiç bilmez.
  2. Ödünç verdiği kitabı yırtık getiren yeğenine dayısı, istediği bilgisayarı vermedi; biri bilmeyen bini hiç bilmez.
  3. İlk ay verilen avansı teşekkür etmeden alan çalışan büyük bir kredi isteyince patron geri çevirdi; biri bilmeyen bini hiç bilmez.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Anlamca fark yoktur, yalnız ölçü değişir. Biri iyiliği az ve çok sözcükleriyle, öteki bir ve bin sayılarıyla ölçer. Sayılar karşıtlığı daha keskin gösterir; seçim konuşanın alışkanlığına bağlıdır.

Bilmek burada bir iyiliğin değerini bilmek, ona minnet duymak anlamındadır: kadrini bilmek gibi. Biri bilmeyen, kendisine yapılan küçük bir yardımı fark etmez ya da önemsemez. Atasözü bu tutumu büyük iyiliklerin önündeki bir engel olarak görür.

Küçük bir iyiliği görmezden gelen, teşekkür etmeyen ya da onu küçümseyen biri için söylenir. Konuşan, bu kişiye daha büyük bir yardım yapmanın boşuna olacağını düşünür. Söz iyilik yapacak birine bir uyarı olarak da yöneltilebilir.