Atasözü

Bir Buldu İki İster, Akça Buldu Çıkın İster Ne Demek?

Anlamı

hırslı insanlar, hiçbir zaman ellerindekiyle yetinmez, daima daha fazlasını isterler.

Detaylı Açıklama

Bu atasözü, hırslı insanların hiçbir zaman ellerindekiyle yetinmediğini, daima daha fazlasını istediğini anlatır. Söz iki basamak kurar ve her basamakta isteği bir adım büyütür. Kalıp bir alay da taşıyabilir: istek, bulunanla birlikte büyür. Her kazanç yeni bir isteği doğurur; istek kazancın hep bir adım önünde gider. Söz bir zenginin, bir tüccarın ya da yükselmek için durmadan çabalayan birinin davranışını anlatırken akla gelir. Atasözü bir gözlemi bildirir ve bu hırsa karşı hafif bir eleştiri taşıyabilir. Kalıp iki parçalıdır ve parçalar aynı yapıyla kurulur: bir şey bulur, bir şey ister. Parçalar arasındaki ses uyumu sözü akılda kalır kılar. Söz hırsı tek bir olay olarak değil, kişinin bir özelliği olarak görür.

Örnek Cümleler

  1. Bir dükkân açan adam hemen ikincisini, sonra üçüncüsünü istedi; bir buldu iki ister, akça buldu çıkın ister.
  2. Maaşına zam alan müdür, ertesi hafta makam arabası da istemeye başladı; bir buldu iki ister, akça buldu çıkın ister.
  3. Piyangodan para çıkan komşumuz, şimdi daha büyük ikramiye için her hafta onlarca bilet alıyor; bir buldu iki ister, akça buldu çıkın ister.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

Akça burada parayı, çıkın ise onu sarıp saklamaya yarayan bez bohçayı anlatır. Para bulan kişi onu koyacak bir yer de ister; yani bir kazanç yeni bir ihtiyaç doğurur. Söz hırsın bu basamaklarını gündelik eşyalarla gösterir.

Ortak noktaları doyumsuzluktur. Aç doymam, tok acıkmam sanır atasözüne göre aç insan elde ettiğinden çoğunu ister, varlıklı insan da daha fazlasını ister. Bir buldu iki ister ise bu isteğin her kazançla bir basamak arttığını gösterir.

Elindekiyle yetinmeyip durmadan daha fazlasını isteyen birine söylenir. Konuşan bu sözle onun hırsını hafifçe iğneler ya da şaşkınlığını belli eder. Kişi kendi isteklerinin bitmediğini fark edip kendisi için de söyleyebilir.