Deyim

Bir Dikili Ağacı Olmamak Ne Demek?

Anlamı

hiçbir şeyi olmamak.

Detaylı Açıklama

Bir dikili ağacı olmamak, hiçbir şeyi olmamaktır. Kişinin ne evi, ne tarlası, ne de elle tutulur bir malı vardır. Söz bir yoksulluğu, mülksüzlüğü en uç noktasında, abartıyla anlatır. Kalıp olumsuz biçimiyle kurulur ve iyelik ekiyle kişiyi anar: onun bir dikili ağacı yok. Söz bir evlilik konuşmasında, bir miras paylaşımında ya da bir kişinin hayatı anlatılırken akla gelebilir. Söz konuşanın ağzında bir acıma da, yalın bir tespit de olabilir. Söz kişinin geçimini nasıl sağladığını söylemez; yalnız sahip olduğu bir şeyin bulunmadığını anlatır. Kalıp bir kişinin bugününü de, geride kalmış yıllarını da anlatabilir. Söz köyde de, kentte de, bir aile sohbetinde de duyulabilir.

Örnek Cümleler

  1. Kızını isteyen gencin bir dikili ağacı olmadığını öğrenen baba önce düşündü, sonra onun çalışkanlığına güvendi.
  2. Köyden kente geldiğinde bir dikili ağacı yoktu; otuz yılda iki dükkân sahibi oldu.
  3. Bütün ömrünü kirada geçiren emekli öğretmen, bu dünyada bir dikili ağacı olmadan göçüp gitti.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Toprağa dikilmiş bir ağaç, bir yerin sahibi olmanın en küçük işaretidir. Kalıp kişinin bu kadarına bile sahip olmadığını söyler. Ağaç burada bir mülkün, bir toprağın yerine geçer.

Söyleyebilir. Sonradan bir şeyler edinmiş biri, eski hâlini anlatırken bu sözü kullanabilir: bir dikili ağacım yoktu, her şeyi alnımın teriyle kazandım. Böyle söylendiğinde söz bir yakınmadan çok bir gurur taşır.

Beş parasız kalmak, harcayacak parası olmamaktır; kişinin başka varlıkları olabilir. Bir dikili ağacı olmamak ise hiçbir şeyi olmamayı, mülkten de yoksun olmayı anlatır. Biri eldeki parayı, öteki bütün varlığı ölçer.