Anlamı
değeri olmamak:
'Topunuzu satsam bir papel etmezsiniz. Hele bunu şehirde yapaydınız dumanınızı savururlardı, dedi.' -Halikarnas Balıkçısı.
Detaylı Açıklama
Bir papel etmemek, değeri olmamaktır. Kalıbın bir pul etmemek biçimi de vardır. Papel ve pul burada küçük bir değer ölçüsü gibi anılır; kalıp bir şeyin o kadar bile etmediğini söyler. Değersiz bulunan şey bir eşya, bir söz, bir iş ya da bir kişi olabilir. Halikarnas Balıkçısı'nın bir eserinde kalıp, bir kişinin karşısındakileri küçümseyerek değersiz saydığı bir sözde geçer. Söz bir küçümsemeyi, bir öfkeyi ya da bir hayal kırıklığını taşıyabilir. Söz bir pazarlıkta, bir tartışmada ya da bir eleştiride geçebilir. Kalıp olumsuz biçimiyle kurulur; bir şeyin değerini ölçerken onu en alta indirir. Geniş zamanla bir yargıyı, geçmiş zamanla bir sonucu anlatır: aldığım saat bir papel etmedi.
Örnek Cümleler
- Pazardan aldığı ucuz saat bir hafta sonra durdu; bir papel etmiyordu.
- Aylarca uğraştığı rapor yönetimin gözünde bir pul etmedi, hiç okunmadan rafa kalktı.
- Seçimden önce verilen sözlerin hiçbiri bir papel etmedi, köye yol hâlâ yapılmadı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Topunuzu satsam bir papel etmezsiniz cümlesi, konuşanın karşısındakileri hiç değerli bulmadığını sert bir dille söyler. Ardından gelen sözler bu küçümsemeyi bir uyarıyla sürdürür: aynı şey şehirde yapılsa ağır bir karşılık görülürdü.
Anlamca çok yakındır; ikisi de bir şeyin değersizliğini küçük bir para ölçüsüyle anlatır. On para etmemek bu ölçüyü bir sayıyla verir; öteki kalıp ise tek bir parayla yetinir. Seçim konuşanın alışkanlığına bağlıdır.
Söylenebilir; Halikarnas Balıkçısı'nın cümlesinde de kalıp kişiler için kurulmuştur. Bu kullanımda söz ağır bir küçümseme taşır ve karşıdakini incitebilir. Bir eşya ya da bir iş için söylendiğinde ise yalnız bir değer yargısı bildirir.