Deyim

Bir Tutmak (görmek) Ne Demek?

Anlamı

eşit saymak, eşit görmek.

Detaylı Açıklama

Bir tutmak, eşit saymak, eşit görmektir. Kalıbın bir görmek biçimi de vardır. Kalıp iki kişiyi, iki şeyi ya da iki durumu aynı değerde, aynı yerde görmeyi anlatır. Kalıp olumsuz biçimiyle de kurulur: o ikisini bir tutmam. Kalıbın öznesi eşit sayan kişidir. Eşit sayılanlar nesne olarak birlikte anılabilir: ikisini bir tuttu; bir karşılaştırma kuruluşunda ise biri nesne, öteki ileli öbek olur: zengini fakirle bir tuttu. Eşit sayılan şeyler bir yaş, bir emek, bir suç ya da bir hak olabilir. Söz çocuklarını ayırmayan bir ailenin ya da oyuncuları eşit gören bir hakemin tutumunu anlatabilir. Eşit saymak kişinin bir değerlendirme yaptığını, iki şeyi tartıp aralarında fark görmediğini anlatır. Kalıp geniş zamanla bir tutumu, geçmiş zamanla tek bir kararı anlatır.

Örnek Cümleler

  1. Köyün imamı, zengin ağayla yoksul çobanı bir tutar, ikisine de aynı saygıyı gösterirdi.
  2. Annem iki çocuğunu da bir tutar, birine aldığını ötekine de alırdı.
  3. Hakem, ilk kez kural çiğneyen oyuncuyu sürekli faul yapanla bir tuttu ve ikisine de aynı cezayı verdi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Anlamca aynıdır: bir görmek de eşit görmeyi anlatır. Tutmak fiili bir sayma, bir değerlendirme yapıldığını; görmek fiili ise bir bakışı, bir görüşü düşündürebilir. İki biçim de iki şeyi aynı yerde saymayı bildirir.

Bağlama göre değişir. Herkesi eşit gören biri övülebilir: öğrencilerini bir tutan öğretmen. Ama farklı olan iki şeyi aynı saymak bir haksızlık olarak görülürse söz bir eleştiriye dönüşür: suçluyla suçsuzu bir tutmak.

Nispet etmek, eşit tutmayı ve oranlamayı anlatır; bir karşılaştırma, bir ölçme yapılır. Bir tutmak ise iki şeyi eşit saymayı, aralarında ayrım gözetmemeyi anlatır. Birinde ölçü, ötekinde bir değer yargısı öne çıkar.