Deyim

Birbirini Çekememek Ne Demek?

Anlamı

kıskanmak:
'Bu iki birbirini çekemezin kişiliklerini kendi imbiğinde eritmiş bir şair olduğu söylenir.' -H. Taner.

Detaylı Açıklama

Birbirini çekememek, kıskanmaktır. Kalıp aynı çevrede yaşayan, aynı işi yapan ya da aynı yere bağlı birkaç kişinin birbirinin başarısını, varlığını ya da sevilmesini hazmedemediğini anlatır. Kıskançlık karşılıklıdır; taraflardan her biri ötekinin iyiliğine katlanamaz. Kişiler iki meslektaş, iki kardeş, iki sanatçı ya da iki komşu olabilir. Taner de bir eserinde bu kalıbı anar. Kalıp açık bir çekişmeyi, bir rekabeti ya da açığa vurulmayan bir küskünlüğü anlatabilir. Kıskançlık söze dökülmeden de davranışlarda, küçük iğnelemelerde kendini gösterebilir. Kalıp geniş zamanla süregiden bir ilişkiyi anlatır: o ikisi birbirini hiç çekemez. Olumsuz biçimiyle kurulur. Kişiler birbirini çekemese de aynı ortamda bulunmak zorunda kalabilir; bu da çekişmeyi derinleştirebilir. Taraflar birbirinin başarısını küçümseyebilir.

Örnek Cümleler

  1. Aynı hastanede çalışan iki cerrah birbirini çekemiyor, birinin başarısını öteki küçümsüyordu.
  2. İkiz kardeşler çocukluktan beri birbirini çekemez, birine alınan oyuncağı öteki kırardı.
  3. Mahallenin iki bakkalı birbirini çekemediği için fiyatları sürekli düşürüp ikisi de zarar etti.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Çekmek burada katlanmak, dayanmak anlamındadır: dert çekmek, naz çekmek gibi. Birbirini çekememek, kişilerin birbirinin varlığına, başarısına, aldığı övgüye dayanamamasıdır. Kıskançlık bu dayanamamanın kaynağıdır; her yeni başarı onu biraz daha büyütür.

Bu iki birbirini çekemezin kişiliklerini kendi imbiğinde eritmiş bir şair olduğu söylenir cümlesinde kalıp adlaşmıştır; bu iki birbirini çekemez sözü, birbirini kıskanan iki kişiyi belirtir. Şair bu iki kişiliği kendinde birleştirmiştir.

İçi götürmemek, bir kişinin tek başına duyduğu kıskançlığı da anlatabilir; öteki tarafın ne hissettiği önemli değildir. Birbirini çekememek ise karşılıklı bir kıskançlığı anlatır. Ayrıca içi götürmemek acıma ve vicdan anlamlarını da taşır.