Deyim

Bıyığı (bıyıkları) Terlemek Ne Demek?

Anlamı

bıyığı yeni yeni çıkmaya başlamak:
'Çocukları ve bıyıkları terlemeye yüz tutmuşları selamlıktan çağırdılar.' -R. H. Karay.

Detaylı Açıklama

Bıyığı terlemek, bıyığın yeni yeni çıkmaya başlamasıdır. Kalıbın bıyıkları terlemek biçimi de vardır. Söz bir oğlan çocuğunun delikanlılığa adım attığı yaşları anlatır. Dudağın üstünde ilk tüyler belirir; bunlar henüz bir bıyık sayılmaz, ama çocukluk geride kalmaya başlamıştır. Kalıp sıfat-fiil biçimiyle bir genci niteleyebilir: bıyığı yeni terlemiş bir delikanlı. Karay'dan alınan bir tanık da kalıbın bu anlamını gösterir. Kalıbın dil bilgisi öznesi bıyıktır; genç ise tamlayan olarak anılır: oğlanın bıyığı terledi. Söz bir ailenin içinde, bir mahallede ya da bir okulda büyüyen gençleri anlatırken akla gelebilir. Bıyığın terlemesi, sesin kalınlaşması gibi büyümenin ilk işaretlerinden biri olarak görülür. Kalıp geçmiş zamanla da, -miş ekiyle de bir gencin büyüdüğünü haber verir.

Örnek Cümleler

  1. Bıyığı yeni terleyen torunu, dedesinin tıraş makinesini gizlice denerken yakalandı.
  2. Bıyıkları terlemeye başlayan oğlan, aynanın karşısında saatlerce kendine hayranlıkla bakıyordu.
  3. Liseye başladığında bıyığı terlemiş olan Emre, sınıfın en büyüğü gibi görünüyordu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Terlemek mecazdır; dudak üstünde beliren ince tüyleri, ter damlaları gibi hafif bir gölgeye benzetir. Bıyık henüz gür değildir; yalnız bir iz, bir başlangıçtır. Fiil bu yüzden büyümenin ilk anını yakalar.

Çocukları ve bıyıkları terlemeye yüz tutmuşları selamlıktan çağırdılar cümlesi, evin küçükleriyle delikanlılığa yeni adım atan gençlerin birlikte çağrıldığını anlatır. Terlemeye yüz tutmak, bıyığın daha yeni belirmeye başladığını gösterir.

Taşıyabilir. Kendini büyük gören bir gence, bıyığı daha yeni terlediği hatırlatılarak takılınabilir. Ama söz bir gencin büyüdüğünü sevgiyle anlatmak için de kurulur: bıyığı terlemiş, kocaman delikanlı olmuş.