Anlamı
çok küçük.
Detaylı Açıklama
Boncuk gibi, çok küçük anlamındadır. Kalıp göz, diş, ter damlası, tomurcuk, meyve ya da küçük bir çocuğun parmakları gibi şeyleri niteleyebilir. Küçüklük burada abartılmış bir küçüklüktür; benzetme gözü ince bir ayrıntıya çeker. Kalıp bir bebek, bir hayvan yavrusu ya da bir bitki anlatılırken geçebilir: kuzunun boncuk gibi gözleri, fidanın boncuk gibi tomurcukları. Söz bir annenin, bir bahçıvanın ya da bir kuyumcunun ağzında da duyulabilir. Kalıp küçük bir nesneyi ya da bir canlının küçük bir parçasını niteler. Bir sofrada, bir bahçede ya da bir aynanın karşısında bu söz akla gelebilir. Kalıp günlük konuşmada da, bir öyküde ya da bir şiirde de yer alabilir; nitelediği şeyi okurun gözünde canlandırır.
Örnek Cümleler
- Yeni doğan kuzunun boncuk gibi gözleri, ahırın loş ışığında parlıyordu.
- Çiçek açmadan önce erik dallarında küçük, boncuk gibi tomurcuklar belirdi.
- Öğle sıcağında çalışan ustanın alnında boncuk gibi ter damlaları birikmişti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Boncuk, ipe dizilen küçük, delikli taneciklerdir. Benzetme bir şeyin küçüklüğünü bu tanelere bağlar; göz ya da tomurcuk gibi yuvarlak şeyler için görüntü daha da yerinde olur. Taneler tek tek sayılabilecek kadar küçüktür.
Bit kadar da çok küçük anlamındadır; ama küçümseme taşıyabilir: bit kadar çocuk, bit kadar ücret. Boncuk gibi ise küçüklüğü bir süs taneciğine benzeterek anlatır. Görüntüler farklı yerlerden alınır: biri bir böcekten, öteki bir süs eşyasından.
Kalıp sıfat gibi bir adın önünde kullanılır: boncuk gibi gözler. Yüklem olarak da kurulabilir: tanecikler boncuk gibiydi. İki kuruluşta da benzetme, nitelenen şeyin küçüklüğünü öne çıkarır. Kuruluş değişse de anlam aynı kalır.