Deyim

Borç Bini Aşmak Ne Demek?

Anlamı

borç, altından kalkılamayacak duruma gelmek.

Detaylı Açıklama

Borç bini aşmak, borcun altından kalkılamayacak duruma gelmesidir. Borç birikir, faiz eklenir, yeni borçlar eskileri kapatmak için alınır; sonunda ödenemeyecek bir yüke dönüşür. Kalıp bir esnafın batışını, bir ailenin yoksullaşmasını ya da bir kumarbazın düşüşünü anlatabilir. Konuşanın sesinde bir çaresizlik vardır; artık borcu ödemenin bir yolu görünmez. Borçlu kişi geceleri uyuyamayabilir, her gün yeni bir hesap yapabilir. Kalıp kimi zaman bir abartıdır: konuşan durumunun ne kadar kötü olduğunu vurgular. Geçmiş zamanla kurulduğunda iş işten geçmiştir. Böyle bir durumda kişi malını satabilir, iflas edebilir ya da yakınlarından yardım isteyebilir. Söz bir uyarı da olabilir: bu gidişle borcun bini aşacak. Alacaklılar kapıyı çalar, kişi telefonlara bakmaz olur.

Örnek Cümleler

  1. Kredi kartıyla kredi kartını ödeyen genç memurun borcu bini aşınca ailesi borcu kapatmak için evini sattı.
  2. Toptancıya kış boyunca veresiye çalışan bakkalın borcu bini aşınca dükkânın kepengi bir daha açılmadı.
  3. Kumar masasında her gece kaybeden adamın borcu bini aştı, alacaklılar kapısını aşındırmaya başladı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Bin burada tam bir miktarı değil, ölçüsüz bir çokluğu anlatır. Borç bini aşınca hesap tutmaz hâle gelir; kişi ne kadar borçlu olduğunu bile tam bilemeyebilir. Sayı borcun altından kalkılamayacak kadar büyüdüğünü gösterir.

Borç gırtlağına çıkmak, borca batmaktır; borç kişiyi boğacak düzeye gelmiştir. Borç bini aşmak ise aynı ağırlığı bir sayı abartısıyla anlatır. İkisi de ağır bir borç yükünü anlatır; biri bedenden, öteki sayıdan alınan bir görüntüyle kurulur.

Kalıpta bini aşan borçtur: adamın borcu bini aştı. Kişi tamlayan olarak anılır. Kişinin kendisi değil, onun üstündeki yük büyümüştür; kalıp borcun kendi başına büyüyüp kişiyi aştığını düşündürür.