Deyim

Boş Bulunmak Ne Demek?

Anlamı

1) dikkatsiz ve dalgın bulunmak:
'Nasıl boş bulunup o gazeteci kızın resmini çekmesine imkân verdi?' -A. İlhan. 2) söylenmesi sakıncalı olan bir şeyi söyleyivermek.

Detaylı Açıklama

Boş bulunmak iki anlamda kullanılır. Birincisi dikkatsiz ve dalgın bulunmaktır: kişi o an başka şey düşünürken bir şeyi kaçırır ya da bir şeye fırsat verir. İkincisi söylenmesi sakıncalı bir şeyi söyleyivermektir: bir sır, kırıcı bir söz ya da bir gaf ağızdan çıkıverir. İki anlamda da kişi bilerek değil, bir an dikkatini toplayamadığı için hata yapar. Bir sofrada, bir toplantıda ya da trafikte yaşanan küçük bir dalgınlık bu sözle anlatılabilir. Hatayı yapan kişi kimi zaman yanlışını hemen fark eder, kimi zaman sonradan. Söz hafif bir mahcubiyet taşıyabilir; kişi kendine kızar ama hatanın kasıtsız olduğunu da bilir. Dinleyen de bu yüzden hatayı hoş görebilir.

Örnek Cümleler

  1. Telefonla konuşurken boş bulunan kasiyer, müşteriye fazla para üstü verdi.
  2. Doğum günü sürprizini hazırlayan arkadaşlarından biri boş bulunup partiden söz edince her şey ortaya çıktı.
  3. Kırmızı ışıkta boş bulunan sürücü, yeşil yanınca arkadaki kornalarla irkildi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Nasıl boş bulunup o gazeteci kızın resmini çekmesine imkân verdi cümlesinde biri, dalgınlığı yüzünden bir gazetecinin fotoğraf çekmesine fırsat vermiştir. Kalıp burada birinci anlamda, dalgın bulunmak anlamında kullanılır; konuşan bu dalgınlığa şaşırır.

Ağzından kaçırmak, istemeden bir şeyi söyleyivermektir; yalnız sözü anlatır. Boş bulunmak ise hem böyle bir söz kaçırmayı hem de genel bir dalgınlığı anlatır. Biri kalıbın ikinci anlamıyla örtüşür, öteki ondan daha geniştir.

Kullanılabilir: kusura bakma, boş bulundum. Konuşan hatasını kabul eder, ama onu kasıtsız bir dalgınlığa bağlar. Bu kullanım kırgınlığı yumuşatmaya yarar; söz bir özür ile bir açıklama arasında durur.