Anlamı
esk. erkeğin karısını boşamak için söylediği söz:
'Boş ol deyince karılarının pılı pırtı toplayıp gitmesini hayalliyorlar.' -C. Uçuk.
Detaylı Açıklama
Boş ol, eskiden erkeğin karısını boşamak için söylediği bir sözdür. Kalıbın boş olsun biçimi de vardır. Erkek bu sözle evlilik bağını çözdüğünü bildirir. Eskimiş bir söyleyiştir; eski bir dönemin aile hayatını anlatan romanlarda, anılarda ve sözlü anlatılarda karşımıza çıkar. Söz bir öfke anında ağızdan kaçtığında ardından derin bir pişmanlık gelebilirdi. Kalıp bir romanda bir aile dramını, bir köy hikâyesinde bir kavgayı anlatabilir. Uçuk da kalıbı bir cümlesinde, bu söze bağlanan beklentiyi anlatırken kullanır. Söz kısa olsa da ağır sonuçlar doğurabilir; bir ailenin dağılmasına yetebilir. Kalıp iki sözcükten oluşur ve bir emir gibi söylenir; bu kısalık, sözün taşıdığı ağırlıkla karşıtlık oluşturur.
Örnek Cümleler
- Eski bir köy hikâyesinde öfkesine yenilen adam karısına boş ol demiş, sonra pişman olup kapısında beklemişti.
- Romandaki ağa bir tartışmanın ortasında boş ol diye bağırınca konakta herkes donup kaldı.
- Ninem, kendi gençliğinde tek bir boş ol sözünün bir ailenin dağılmasına yettiğini anlatırdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Boş ol deyince karılarının pılı pırtı toplayıp gitmesini hayalliyorlar cümlesi, bu sözün ardından nasıl bir ayrılık düşlendiğini anlatır; hayallemek, hayal etmektir. Alıntı erkeklerin beklentisini gösterir; anlatıcının bu beklentiye inanıp inanmadığı tek cümleden anlaşılmaz.
Boş ol sözü söylenir; boş düşmek ise o sözün kadın için doğurduğu sonucu adlandırır. Biri erkeğin ağzından çıkan sözdür, öteki kadının yeni durumudur. İki kalıp aynı olayın iki yüzünü anlatır.
Bu atasözü, bir işin içinde olmayanların o işteki güçlükleri küçümsediğini söyler. Boş ol ise gerçek bir ayrılığın sözüdür ve ağır sonuçlar doğurur. Atasözü boşamayı kolay sanan bakışı anlatır; deyim o bakışın küçümsediği ağır sözü adlandırır.