Anlamı
çıkar veya karşılık gösterilmeden bir kimse bir yere bağlanmaz.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, çıkar ya da karşılık gösterilmeden bir kimsenin bir yere bağlanmayacağını anlatır. Atasözü bu düşünceyi insan ilişkilerine taşır: bir çalışanı, bir ortağı ya da bir destekçiyi yanında tutmak için ona bir karşılık sunmak gerekir. Söz düşük ücretle iyi çalışan bulmaya çalışan bir işverene, vaatlerle insan toplamaya çalışan birine ya da karşılıksız bağlılık bekleyen birine söylenebilir. Atasözünün yargısı bir gözleme dayanır, ama bir öğüt de sezdirir. Karşılık bir para, bir fırsat, bir gelecek ya da bir ilgi olabilir. Söz bağlılığın kendiliğinden doğmadığını, beslenmesi gerektiğini hatırlatır. Görüntü çiftlik yaşamından gelir ve tanıdık bir sahneyi kullanır. Atasözü karşısındakini beklentilerini gerçekçi tutmaya çağırır.
Örnek Cümleler
- Yıllardır zam vermeyen patron, en iyi ustası rakip firmaya geçince şaşırdı; boş torba ile at tutulmaz.
- Gönüllülerine ne bir yemek ne de bir teşekkür sunan dernek, kısa sürede yalnız kaldı; boş torba ile at tutulmaz.
- Yalnızca vaatlerle ortak arayan girişimciye yatırımcı güldü: boş torba ile at tutulmaz.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
At tutmak isteyen kişi ona yem torbası gösterir; at torbaya doğru yaklaşır. Torba boşsa atı yakalamak güçleşir. Atasözü bu görüntüyle karşılığın bağlılığı sağladığını anlatır; boş bir vaat, boş bir torba gibidir.
Aç ayı oynamaz, kendisinden iş beklenilen kimseden emeğinin karşılığının esirgenmemesi gerektiğini söyler. Boş torba ile at tutulmaz ise aynı düşünceyi bağlılık üzerinden kurar: karşılıksız kimse bir yerde kalmaz. İkisi de emeğin ve bağlılığın bir karşılık istediğini söyler.
Bu atasözü, ufak bir paranın ya da iyiliğin insana güç işler yaptırabileceğini söyler. Boş torba ile at tutulmaz ise karşılığın yokluğunu anlatır. Biri küçük bir karşılığın gücünü, öteki karşılıksızlığın sonucunu gösterir.