Anlamı
bir sözü iletmediği veya birine ödenecek parayı ödemediği için üzerinde borç kalmak.
Detaylı Açıklama
Boynunda kalmak, bir sözü iletmediği ya da birine ödenecek parayı ödemediği için üzerinde borç kalmaktır. Kalıp iki ayrı durumu karşılar: emanet bir söz yerine ulaştırılmamıştır ya da bir alacak ödenmemiştir. İki durumda da kişi kendini borçlu hisseder. Söz bir pişmanlığı, bir vicdan yükünü taşıyabilir: onun hakkı boynumda kaldı. Kalıp bir ölümün ardından da duyulabilir; ödenemeyen bir borç ya da söylenemeyen bir veda sözü artık kalıcı bir yük olur. Boyun, yükün taşındığı yer olarak anlatılır; ödenmeyen şey kişinin boynuna asılı kalmış gibidir. Söz bir emanetçinin, bir aracının, bir borçlunun ya da bir mirasçının ağzından çıkabilir. Kalıp kişinin kendi kusurunu kabul ettiği bir itirafa da dönüşebilir.
Örnek Cümleler
- Hastanın ölmeden önce kızına iletmesini istediği sözleri ona söyleyemeyen hemşire, bu sözlerin boynunda kaldığını düşünüyordu.
- Taşınırken mahalle bakkalına olan veresiye hesabını ödemeyi unutan adamın üç aylık borcu boynunda kaldı.
- Ustasından aldığı ödünç parayı geri veremeden ustası vefat edince kalfa, o paranın boynunda kaldığını söyleyip ailesine götürdü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birine iletilmek üzere verilen söz bir emanettir. Emanet yerine ulaşmazsa onu taşıyan kişi görevini yapmamış olur. Kalıp bu eksikliği bir borç gibi görür; ödenmemiş bir para kadar ağır bir yük sayar.
Boynuna almak, bir borcu ya da ödevi üzerine almaktır; iş başında söylenir. Boynunda kalmak ise yerine getirilemeyen bir şeyin sonradan kişinin üzerinde borç olarak kalmasıdır. Biri üstlenmeyi, öteki ödenmemişliği anlatır.
Vebali boynuna, ben karışmam, sorumluluk sana düşer anlamında söylenen bir sözdür; konuşan sorumluluğu başkasına bırakır. Boynunda kalmak ise kişinin kendi yerine getirmediği bir şeyin yükünü anlatır. Biri sorumluluğu iter, öteki taşır.