Anlamı
bir kimse, beden yapısı, zenginlik vb. konularda kendisine uyanı bulabilir ama huyu kendisine uyan bir kimseyi kolay kolay bulamaz.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, kişinin beden yapısı, zenginlik gibi konularda kendisine uyanı bulabileceğini, ama huyu kendisine uyan birini kolay kolay bulamayacağını anlatır. Atasözünün boyumca boy buldum, huyumca huy bulmadım biçimi de vardır. Boy burada dış özellikleri temsil eder: görünüş, yaş, varlık, aile. Huy ise içteki uyumu anlatır. Atasözüne göre ilki ölçülebilir ve aranıp bulunabilir; ikincisi ise kolayca ortaya çıkmaz. Söz bir eş arayışını, bir ortaklığı ya da bir arkadaşlığı anlatabilir. Söyleyen bir yakınmayı dile getirir; aradığını bulamadığını birinci kişiyle anlatır. Atasözü dış uyumun yetmediğini, asıl güçlüğün huyda olduğunu hatırlatır. Kolay kolay sözü, bulmanın imkânsız değil, güç olduğunu gösterir. Huy uyumu birlikte geçirilen zamanla anlaşılır; ilk bakışta görülmez.
Örnek Cümleler
- Kendisi gibi varlıklı ve yakışıklı bir eşle evlenen adam, iki yıl sonra sürekli kavga ettiklerini anlattı; boyuma göre boy buldum, huyuma göre huy bulmadım.
- Aynı okuldan mezun, aynı yaşta bir ortakla iş kuran mimar, çalışma biçimleri uyuşmayınca yakındı: boyuma göre boy buldum, huyuma göre huy bulmadım.
- Boyu, yaşı, mesleği kendisine uyan birçok kişiyle tanışan genç kadın, hâlâ yalnızdı; boyuma göre boy buldum, huyuma göre huy bulmadım.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Söz bir arayışın sonucunu, söyleyenin kendi deneyimi olarak anlatır. Buldum ve bulmadım fiilleri kişinin denediğini ve bir yerde takıldığını gösterir. Bu kuruluş söze bir itiraf, bir yakınma havası verir.
Boyu boyuna, huyu huyuna, iki uygunluğun bir arada bulunduğu durumu över. Bu atasözü ise boy uyumunun bulunduğunu, huy uyumunun bulunamadığını söyler. Biri tamamlanmış bir uyumu, öteki eksik kalmış bir arayışı anlatır.
Bu atasözü, bir kimseyi sevdirenin kendi huyu olduğunu söyler; değeri iç niteliklere bağlar. Boyuma göre boy buldum da huyu dış özelliklerden önemli sayar ve uyumlu bir huyun bulunmasının güçlüğünü anlatır.