Anlamı
başkasının baskısı altında kalmak.
Detaylı Açıklama
Boyunduruk altına girmek, başkasının baskısı altında kalmaktır. Söz bir kişinin ya da bir topluluğun kendi kararlarını veremez olmasını, bir başkasının iradesine bağlanmasını anlatır. Bir halkın bir yönetime, küçük bir şirketin büyük bir ortağa ya da bir kişinin buyurgan bir akrabaya bağımlı kalması bu kalıpla dile gelir. Baskıya düşüş bir yenilgiyle, bir borçla ya da bir zorunlulukla olabilir. Söz bir yakınmayı, bir uyarıyı ya da geçmişe dönük bir acıyı taşıyabilir: yıllarca onların boyunduruğu altında yaşadık. Tarih anlatılarında bir ülkenin başka bir devlete bağlanışı da bu sözle dile getirilir. Boyunduruktan kurtulmak ise bu durumun sona ermesini anlatan karşıt söyleyiştir; özgürlüğe kavuşmanın sevincini taşır.
Örnek Cümleler
- Büyük bir zincire ortak olan aile şirketi, birkaç yıl içinde onun boyunduruğu altına girdi.
- Yenilgiden sonra küçük beylik, komşu devletin boyunduruğu altına girip her yıl vergi ödemeye başladı.
- Babasından kalan borçlar yüzünden tefecinin boyunduruğu altına giren adam, yıllarca onun dediğini yaptı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Boyunduruğa vurmak, baskı altına almaktır; baskıyı kuran tarafın yaptığı iştir. Boyunduruk altına girmek ise baskı altında kalan tarafın durumunu anlatır. Aynı ilişkinin iki ucu, iki ayrı kalıpla adlandırılır.
Boyunduruk, çift sürmek için öküzlerin boynuna geçirilen ağaçtır. Altına giren hayvan kendi yolunu seçemez, çifti sürenin istediği yöne yürür. Kalıp bu tarla görüntüsünü insanlar arasındaki bağımlılığa taşır.
Bu atasözü, güçsüz ve koruyucusuz birini buyruk altına almanın kolay olduğunu söyler. Boyunduruk altına girmek ise o buyruğun altında kalmayı anlatır. Atasözü bir nedeni, deyim de o nedenin doğurduğu sonucu gösterir.