Deyim

Bozum Olmak Ne Demek?

Anlamı

argo utanmak, utanacak duruma düşmek, mahcup olmak.

Detaylı Açıklama

Bozum olmak, utanmak, utanacak duruma düşmek, mahcup olmak demektir; söz argoya aittir. Kişi bir yanlışı, bir yalanı ya da bir övünmesi ortaya çıkınca küçük düşer; utanç bir kalabalığın içinde de yaşanabilir, tek bir kişinin karşısında da. Bu üç ifade birbirini tamamlar: utanmak duyguyu, utanacak duruma düşmek durumu, mahcup olmak da ikisinin birleştiği hâli anlatır. Gündelik, teklifsiz bir sözdür; sınıf arkadaşları, iş arkadaşları ya da aile arasında kullanılır. Kişi kendi hâline gülerek de söyleyebilir: orada bir bozum oldum ki sorma. Bozum olan kişi kimi zaman susar, kimi zaman bir şakayla durumu kurtarmaya çalışır. Bozum etmek aynı olayı utandıran tarafın eylemi olarak anlatır. Söz kişiyi ağır biçimde suçlamaz; onun düştüğü gülünç ya da sıkıcı durumu adlandırır.

Örnek Cümleler

  1. Sınavı çok kolay bulduğunu söyleyen öğrenci, notlar açıklanınca sınıfın önünde bozum oldu.
  2. Yemeği kendisinin pişirdiğini anlatan ev sahibi, lokantanın fişi masaya düşünce bozum oldu.
  3. Herkese yeni telefonunu gösteren genç, ekranı kırık çıkınca arkadaşlarının yanında bozum oldu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Bozum etmek, birini utandırmak, mahcup etmektir; eylemi yapan, utandıran kişidir. Bozum olmak ise utanan kişinin hâlidir. Aynı olay, birinde yapan, ötekinde yaşayan taraf öne alınarak iki ayrı fiille adlandırılır.

Boza olmak da utanmak, bozum olmaktır; halk ağzına aittir. Bozum olmak ise argoya yakın bir söyleyiştir. İki söz aynı mahcubiyeti anlatır; ayrım hangi çevrede ve hangi tonla söylendiğindedir.

Bu atasözü, yalanın kısa sürede anlaşılacağını ve söyleyenin toplum içinde küçük düşeceğini söyler. Bayram sabahı yüzü kızaran o kişinin hâli, bozum olmanın ta kendisidir. Atasözü bir uyarı verir, deyim ise bu uyarıyı dinlemeyenin yaşadığı anı adlandırır.