Anlamı
her yerde aramak:
'Sizi bucak bucak arayan ölüm, nihayet izinizi bulup karşınıza dikildi mi?' -A. N. Asya.
Detaylı Açıklama
Bucak bucak aramak, her yerde aramaktır. Bucak, köşe, kenar, ücra yer demektir; ikileme bu köşelerin birer birer dolaşıldığını anlatır. Söz bir kişinin, bir eşyanın ya da bir fırsatın büyük bir çabayla aranmasını anlatır. Kaybolan bir çocuk, yitirilen bir belge, kaçan bir borçlu ya da bulunması zor bir ilaç bucak bucak aranabilir. Asya kalıbı ölümü özne yaparak kullanır: ölüm, insanları her köşede arar ve sonunda bulur. Böylece söz mecazi bir arayışı da anlatabilir. Arama sonunda sonuç verebilir de, vermeyebilir de; kalıp arayışın genişliğini anlatır. Arayan kişi akla gelen her köşeye, her ihtimale bakar; kalıp aramanın genişliğini öne çıkarır. Söz arayışın telaşını ve kararlılığını birlikte taşır.
Örnek Cümleler
- Pazarda kaybolan küçük kızı anne babası ve esnaf, saatlerce bucak bucak aradı.
- Tapu dairesinin istediği eski senedi bütün sandıkları açarak bucak bucak aradık.
- Borcunu ödemeden şehri terk eden ortağını tüccar, bütün akrabalarının evlerinde bucak bucak aradı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sizi bucak bucak arayan ölüm, nihayet izinizi bulup karşınıza dikildi mi cümlesinde ölüm, bir avcı gibi insanların peşine düşer. Kalıp burada ölümün kaçınılmazlığını, her köşeyi dolaşan bir arayışla anlatır.
Bucak bucak kaçmak, karşılaşmak istenmeyen bir kişiden, bir olaydan ya da bir durumdan uzak durmaktır. Bucak bucak aramak ise her yere bakmaktır ve arananın kaçıyor olması gerekmez. Aynı ikileme biri aramayı, öteki karşılaşmaktan kaçınmayı her yere yayar; ikisi bir kovalamacanın iki tarafı olmak zorunda değildir.
Bu atasözü, çok değerli bir şeyin ancak rastlantıyla ele geçtiğini söyler; aramanın sınırını gösterir. Bucak bucak aramak ise bütün çabaya karşın sürdürülen bir arayışı anlatır. Biri şansı, öteki emeği öne çıkarır.