Deyim

Burnunda Tütmek Ne Demek?

Anlamı

çok özlemek:
'Benim Nazlılarım, Gülizarlarım hatta Ethemlerim burnumda tütmeye başladı.' -O. C. Kaygılı.

Detaylı Açıklama

Burnunda tütmek, çok özlemektir. Özlem kişiyi içten içe yorabilir; özlenen şeye kavuşma isteği güçlüdür. Gurbetteki bir öğrencinin annesinin yemeklerini, askerdeki bir gencin köyünü ya da yaşlı birinin çocukluk evini özlemesi böyle anlatılabilir. Konuşan kendi hâlini de bu sözle dile getirebilir: köyüm burnumda tütüyor. Kaygılı kalıbı birinci kişiyle, adlarını tek tek andığı kişiler için kullanır. Söz hüzünlü bir özlemi de, sabırsız bir hasreti de anlatabilir. Özlenen şey bir insan olabileceği gibi bir yer, bir tat, bir mevsim ya da geride kalmış bir dönem de olabilir. Kişi bu özlemi kimi zaman bir yolculukla, kimi zaman bir telefonla giderir; kimi zaman da giderecek yolu yoktur. Kalıp böylece yalnızlığı ve uzaklığı da düşündürür.

Örnek Cümleler

  1. Yurt dışındaki ilk kışında annesinin mercimek çorbası genç öğrencinin burnunda tütüyordu.
  2. Askerlik bitmek üzereyken köyünün harman yeri delikanlının burnunda tütmeye başladı.
  3. Şehirde emekli olan dede için çocukluğunun bağ evi her bahar burnunda tüterdi.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Tütmek, duman ya da koku çıkarmaktır. Özlenen şey kişinin burnunda tüter, yani kokusu sanki yanındaymış gibi duyulur. Kalıp özlemi beş duyudan biriyle, koku duyusuyla canlandırır; kokular eski anıları canlandırabilir.

Benim Nazlılarım, Gülizarlarım hatta Ethemlerim burnumda tütmeye başladı cümlesinde konuşan, sevdiği kişileri özlemeye başladığını söyler. Hatta sözü, özlemin genişleyip Ethemleri de kapsayacak kadar büyüdüğünü gösterir. Adların çoğul eki, özlenenlerin bir topluluk olduğunu sezdirir.

Gurbet çekmek, doğup yaşanılan yerleri özlemektir; özlemin konusu memlekettir. Burnunda tütmek ise herhangi bir özleneni anlatabilir ve özlemi bir koku gibi canlandırır. Biri konuya, öteki duyuya bakar.