Anlamı
maddi veya manevi çok acı duymak, çok üzülmek:
'Burnunun direği sızlaya sızlaya evini özlemektedir.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Burnunun direği sızlamak, maddi veya manevi çok acı duymak, derinden üzülmek demektir. Acı bedende de olabilir, gönülde de: bir yara, bir kayıp, bir ayrılık ya da bir haksızlık bu sızıyı doğurabilir. Güntekin kalıbı, evini özleyen ve bu özlemle içi yanan bir kişi için kullanır. Kişinin gözleri dolabilir, sesi titreyebilir, sözü boğazında kalabilir. Ölen bir yakının ardından, uzakta kalan bir evladın özleminde ya da ağır bir sakatlığın acısında bu söz duyulabilir. Kalıp hafif bir hüzünden çok, insanı sarsan bir acıyı düşündürür. Başkasının acısına tanık olan biri de böyle duyabilir: onu o hâlde görünce burnumun direği sızladı. Acı bir anlık da olabilir, uzun süre içte taşınan bir sızı da.
Örnek Cümleler
- Gurbetteki işçi, bayram sabahı köyünü ve annesini düşündükçe burnunun direği sızlıyordu.
- Yangında yıllarca emek verdiği atölyesinin kül olduğunu gören marangozun burnunun direği sızladı.
- Kızakla kayarken düşüp kolunu kıran çocuğun, kemik yerine oturtulurken acıdan burnunun direği sızladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Burnunun direği sızlaya sızlaya evini özlemektedir cümlesinde bir kişinin özlemi acıya dönüşmüştür. Sızlaya sızlaya ikilemesi bu acının sürüp gittiğini, kişiyi bırakmadığını gösterir. Özlem burada derin bir üzüntüdür.
Burnu sızlamak, duygulanmaktır ve ağlamayı zorunlu kılmaz. Burnunun direği sızlamak ise çok acı duymayı, çok üzülmeyi anlatır ve bedensel acıyı da kapsar. Biri bir duygulanışı, öteki derin bir acıyı gösterir.
Bu atasözü, bir acıyı onu çekenden başkasının tam anlayamayacağını söyler. Burnunun direği sızlayan kişinin acısı da en çok kendisine dokunur. Atasözü acının yalnızlığını, deyim o acının şiddetini anlatır.