Anlamı
çok pis bir koku yayarak tedirgin etmek:
'Tezek kokusu burnumun direğini kırmış, ciğerime işlemişti.' -B. R. Eyuboğlu.
Detaylı Açıklama
"Burnunun direğini kırmak" çok ağır ve kötü bir kokunun karşıdakini rahatsız edecek derecede etkili olması demektir. Burada kokunun kendisi özne gibidir; insanı neredeyse yerinden edecek kadar sert bir tesir yaratır. Bu yüzden artık sadece kötü kokmak değil, bulunduğu ortamı dayanılmaz hâle getirmek anlatılır. Çürümüş maddeler, bozuk yiyecekler ya da ağır kimyasal kokular için kullanıldığında yerini tam bulur. Deyim, kokunun fiziksel rahatsızlık verecek ölçüde saldırgan olduğunu çok canlı biçimde duyurur.
Örnek Cümleler
- Açıkta kalan balıklar sıcakta öyle kokmuştu ki burnunun direğini kırdı, yaklaşmak bile zordu.
- Depodan gelen kesif koku bütün apartmanın burnunun direğini kırmaya başladı gibiydi.
- Bozulmuş süt öyle bir koktu ki mutfakta herkesin burnunun direğini kırdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bu deyim, çok pis bir koku yayarak tedirgin etmek: 'Tezek kokusu burnumun direğini kırmış, ciğerime işlemişti.' -B. R. Eyuboğlu demektir. Türkçenin zengin deyim geleneğinin bir parçası olarak çeşitli bağlamlarda kullanılır.
Günlük konuşma diline ait bir deyimdir. Resmi yazışmalarda tercih edilmez; bunun yerine düz ve açık ifadeler kullanılması daha uygundur. Edebiyat ve gazetecilik gibi alanlarda ise rahatlıkla yer bulabilir.
Her yaş grubunda bilinmekle birlikte, gençler arasında da sıklıkla duyulur. Günlük konuşmada doğal bir şekilde yer edinmiş bir ifadedir.